А

Ағадағы мал – аспандағы мал,
Інідегі мал – ін түбіндегі мал,
Баладағы мал – даладағы мал.

Адам билән адамның арасы –
Аспан билән жер арасы.

Адам мен адам арасы –
Аспан мен жер арасы.

Адам мен адам арасы, аспан мен жердей.

Адам мен адамның арасы –
Жер мен көктей.

Адамның аяғы жерді шарласа,
Қиялы көкті шарлайды.

Ажал жетсе, ай да өледі,
Күні туса, күн де өледі.

Адасқанда жұлдыз айдай,
Қарын ашқанда көже майдай.

Ай артынан ай туады,
Атқа мінсе, жеткізбес.
Жыл артынан жыл туады,
Желге мінсе, жеткізбес.

Ай астында жаңа жоқ.

Ай бетінде де сепкіл бар.

Ай да ортақ,
Күн де ортақ.

Ай десе – аузы,
Күн десе – көзі.

Ай десе – аузы бар,
күн десе – көзі бар.

Ай жарқырап, Күн болмас,
Өтірік жарқырап, шын болмас.

Ай жарығы әлемге,
Шам жарығы түбіне.

Ай жарық, қоян арық.

Ай жарықта қоян арық.

Ай көріп, Күн ал.

Ай, күн әлемге бірдей,
Патша адамға бірдей.

Ай қораланса
Арбаңды сайла,
Күн қораланса,
Күрегіңді сайла.

Ай қораланса, арысыңды сайла,
Көктемде қонысыңды сайла.

Ай қораланса, арысыңды сайла,
Күн қораланса, күрегіңді сайла.

Ай құлақтанса, күрегіңді сайла,
Күн құлақтанса, қораңды сайла.

Ай – ортақ, күн – ортақ, жақсы – ортақ.

Ай сұлу көрінер толғаннан соң,
Жігіт асып сөйлейді болғаннан соң.

Ай – толғанның белгісі,
Жігіт – болғанның белгісі.

Ай – толғанын білмес,
Жігіт – болғанын білмес.

Ай толса, қолмен көрсетпес болар.

Ай толық болса,
Айдыны әлемге кетер.

Ай туғанда алдымен кішкентай көрінер.

Ай туды деп қуанба,
Жағымды туса, қуан.

Ай түнде керек,
Ақыл күнде керек.

Ай шайлағанда тұрып,
Ат іздеген азабың құрысын.

Ай шалқасынан туса, ай бойы аяз.

Айға бойымыз жетсе,
Күнге қолымыз жетеді.

Айда да дақ бар.

Айдай апшысын қуырып.

Айдаһар айға шапшиды.

Айдаһар асқынса, айға ұмтылар,
Ақымақ асқынса, анасына ұмтылар.

Айды етегіңмен жаба алмассың.

Айдың бір беті жарық,
Бір беті қараңғы.

Айдың да жартысы жарық,
Жартысы қараңғы.

Айдың жарығы өзіне түспейді.

Айдың жарығы төңірегіне түседі,
Өзіне түспейді.

Айдың шалқалап туғаны,
Боран-шашынның болғаны.

Айналдырған ауру алмай қоймас,
Бұлттанған күн жаумай қоймас.

Айсыз түнде аспан қараңғы,
Ақылсыз бас қараңғы.

Айы біткен айда өтер,
Күні біткен күнде өтер.
Күні өтерін білмеген,
Бейілі кетіп, пір кетер.

Ақ қар көп болса – ақ нан көп.

Ақ шашты ана:
«Жастығым – балам» дейді.
Ақылды бала:
«Ай-күнім – анам» дейді.

Ақбозат пен Көкбозатты Жетіқарақшы
ұстаған күні ақырзаман болады.

Аққу көкке, көбелек шөпке.

Ақыл көпке жеткізер,
Өнер көкке жеткізер.

Ақылды жігіт күндей жарқырайды,
Ақылсыз жігіт күлдей бұрқырайды.

Алақанның аясымен күннің бетін жауып болмайды.

Алжыған төбет айға қарап үреді.

Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.

Алпыс күн аспанға қарағанша,
Алты көш те айдынға құла.

Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді,
Күні келген уақытта жігіт аттай желеді.

Алыстан қара көрінсе,
Жүйірік озар созылып.
Қаба-қаба қар жауса,
Атан тартар бүгіліп.

Ана мейірі – аспаннан да шексіз.

Ана мейірі ішіңді жылытады,
Күн мейірі сыртыңды жылытады.

Ана – көктемдегі таңға да көркемдік алып береді.

Ана – күн, оның шүлен шұғыласы ешқашан тусылмайды.

Арғымақтан жал кетсе,
Қарға адым жер мұң болар.
Қара көзден нұр тайса,
Жарық күнің түн болар.

Арзан менен қымбаттың
Базарда шыққан нарқы бар.
Жақсы менен жаманның
Жер мен көктей парқы бар.

Арыстан айға шабамын деп мерт болыпты.

Арыстан айға шабамын деп,
Артқы аяғы мерт болды.

Арыстан айға шапса,
Артқы аяғы сынады.

Арыстан асқынса, айға шабады.

Арыстан асқынса, айға шабар,
Ақымақ асқынса, анасын сабар.

Асқанға аспан да аласа.

Аспан астында анадан ұлы жан жоқ.

Аспанға ай мен күн екеуі де сияды,
Жердегі бір елге екі әкім сыймайды.

Аспанға айды бір шығардым.

Аспанға қарай оқ атпа,
Өзіңнің түсер басыңа.

Аспандағы айдан не пайда,
Жылынуға қолың жетпесе,
Хиуадағы ханнан не пайда,
Барсаң арызың өтпесе.

Аспандағы құсты жердегі жем ұятқа қалдырар.

Аспандағы тырнаны ұстаймын деп,
Қолыңдағы шымшығыңнан айырылма.

Аспандай берме,
Жерден ұзап кетерсің,
Жерден ұзап кетсең –
Елден ұзап кетерсің.
Елден ұзап кетсең,
Барса келмеске жетерсің.

Аспаннан Әбілхаят суы жауса да,
Тал ағаш жеміс бермейді.

Аспаннан былғары жауса да,
Құлға оқшантай тимейді.

Аспаннан не түспейді,
Жер нені көтермейді.

Аспаннан тас жауса да, жерге пайда.

Аспаннан шұға жауса,
Жалқауға түк те тимес.

Аспаннан шұға жауса,
Кедейге шұлғаулық та тимепті.

Аспаннан шұға жауса да,
Сорлыға ұлтарақ тимес.

Аспанның жолын бұлт бөгейді,
Асқанның жолын жұрт бөгейді.

Асқанға аспан да аласа.

Аспан биік, жер қатты.

Аспанға бұлт үйірілсе, жауын көп.
Басыңа бұлт үйірілсе, жауың көп.

Аспанда бар сан жұлдыз,
Сорлатады сары жұлдыз.

Аспандағы сұңқардан
Қолдағы тұрымтай артық.

Аспандағы тырнаны ұстаймын деп,
Қолыңдағы шымшығыңнан айырылма.

Асыл туған адамның
Алтын жетпес нарқы бар.
Жақсы менен жаманның
Аспан мен жердей парқы бар.

Ат аспаннан, нұр пейіштен (ұжмақтан).

Ат аяған жерге қарар,
Құс аяған көкке қарар.

Ат төбелі ай болмас.

Атар таңға жүрсең де,
Батар күнге жүрме.

Аузымен айды алады,
Қолымен қосаяқ соғады.

Аузың бір болса, аспандағыны аласың,
Аузың ала болса, алақандағыны алдырасың.

Аузыңды көкке ашпа,
Адал еңбектен қашпа.

Ауырғанның бәрі өле берсе,
Аспан асты бос қалар.

Ашу – сөздің бұлты,
Ақыл – сөздің кілті.

Аямейіз алты күн,
Алты ай қыстан қатты күн.

maqal-matel.kz