А

Ағайын – алтау,
Ана – біреу.
***
Ағайын бір қарда, бір тарда.
***
Ағайын бір өліде,
Бір тіріде.
***
Ағайынды алтау болса, адам тимейді.
***
Ағайында алтау босаң, адам тимейді,
Тура жүрсең, лебізің күймейді.
***
Ағайының көп болса, қоғам бол,
Бірің оған, бірің бұған бол.
***
Ағаш бір жерде көгереді.
***
Ағаштың басы сынса, түбі қалар,
Екеудің біреуі өлсе, бірі қалар.
Жалғыздың өзі өлсе несі қалар?
Киген киім, мінген ат жауда қалар.
***
Адал жанға мың дос аздық етеді.
***
Адам бір оқтық.
***
Адам бір оқтық, өлтіру оңай,
Бірақ мың адам бір адамды тірілте алмайды.
***
Адам бір сөйлескенде – жылан,
Екі сөйлескенде – құлан,
Үшінші сөйлескенде – адам.
***
Адам жылқы мінезді:
Бір күнде түлейді,
Бір күнде жүдейді.
***
Адам соңында алты сауысқан.
***
Адамға бір жұмыс – бақ,
Бір жұмыс – дақ.
***
Адамға екі нәрсе тірек тегі:
Бірі – тіл, бірі – ділің жүректегі.
***
Адамға келген он пәленің тоғызы – тілден.
***
Адамгершілікке арналған
Үш сауап бар,
Шөлге құдық қазған,
Өзенге көпір салған,
Жолға ағаш еккен.
***
Адамды екі нәрсе қартайтпайды:
Бірі – жақсы мінез,
Екіншісі – жақсы сөз.
***
Адамнан сұрағанның екі көзі шығады,
Алладан сұрағанның екі бүйірі шығады.
***
Адамнан сұрасаң,
Екі көзің шығады.
Алладан сұрасаң,
Екі бүйірің шығады.
***
Адамның көңілі
Бір атым насыбайдан қалады.
***
Адасқанды сөкпеңіз,
Қайтып үйірін тапқан соң.
Ұрлағанды кешіңіз,
Тоғыз алып жапқан соң.
***
Ажал ақымақ үшін алтау,
Ақылды үшін біреу.
***
Ажалдыға бір себеп.
***
Аз-аздан үйреніп дана болар,
Бір-бір тамшыдан жиналып дария болар.
***
Ай қамын алты рет ойласаң,
Жыл қамын он рет ойла.
***
Айғырың жақсы болса, бір сай,
Биең жақсы болса, бір тай.
***
Айдағаның бес ешкі,
ысқырығың жер жарар.
***
Айдағаның екі ешкі,
Ысқырығың жер жарады.
***
Айдың басынан қорықпа,
Бесінен қорық.
***
Айдың бір беті жарық,
Бір беті қараңғы.
***
Айдың он бесі жарық, он бесі қараңғы.
***
Айла – алтау, ақыл – жетеу.
***
Айла алтау,
Ақыл жетеу,
Айла мен ақыл қосылса
Алдырмайтын екеу.
***
Айтса болар, ақылды алып ұққанға,
Айтып-айтпай немене,
Екі құлағын мақтамен тыққанға.
***
Айырдан жампоз туады
Аруанаға бергісіз.
Жақсыдан жаман туады
Бір аяқ асқа алғысыз.
***
Айырылма үйіріңнен,
Айырылсаң үйіріңнен,
Екі қолың кетпес бүйіріңнен.
***
Айырылма, жұртым, үйіріңнен,
Айырылсаң үйіріңнен,
Екі қолың кетпес бүйіріңнен.
***
Ақ деген қуда
Бір шағым қу бар.
***
Ақсары деген құс болады,
Баласы алғыр бес болады,
Қу ілері бір болады,
Қу ілмейтін жаманы
Құладын құсқа жем болады.
***
Ақсұңқардың баласы алтау болар,
Бесеу болар, ішінде біреуі қу болар.
Қу ала алмаған жаманы
Құладынға қор болар.
***
Ақша қарда көп жүрсең,
Көзің бір күн қарығар.
Ағайыннан шет жүрсең,
Көңілің бір күн тарығар.
***
Ақыл – алтау,
Ой – жетеу.
***
Ақыл алты басты,
Нәпсі жеті басты.
***
Ақыл кіріп, қырықта әдеп білмесе,
«Адам емес» болар еді, кім десе!
***
Ақыл – мың оқудың басы.
***
Ақыл сөзді алпыс рет айтсаң да, артықтығы жоқ.
***
Ақылды адам аптықпай, шыдап сөйлейді,
Жаңғыртып екі айтпай, бір-ақ сөйлейді.
***
Ақылды адамға екі дүниеде де жол ашық.
***
Ақылды мың жасар,
Ақымақ бір жасар.
***
Ақылсыз бас екі аяққа дамыл бермейді.
***
Ақылсыз достан мың сақтан,
Ақылсыз дұшпаннан жүз сақтан.
***
Ақылы асқан жақсыны «алысым» деп ойлама,
Ақылы жоқ жаманды «жақыным» деп ойлама,
Бір сынаған жаманды екінші қайтып қинама,
Ашуланса мерт қылар, жолбарыспен ойнама.
***
Ақымақ мың батпан тасты көтереді,
Бір ауыз сөзді көтере алмайды.
***
Ақымақтың жетпіс қателігін кешіруге болса да,
Ақылдының бір қателігін кешіруге болмайды.
***
Ақыреттің мың күнінен,
Жалғанның бір күні артық.
***
Ала болған алты кісіні
Ынтымақты болған екі кісі алады.
***
Алаңғасар астындағы атын алты ай іздейді.
***
Аларманға алтау аз,
Берерменге бесеу көп.
***
Аласыға алтау аз,
Бересіге бесеу көп.
***
Алған бір жазықты.
Алдырған екі жазықты.
***
Алған бір жазықты,
Алдырған мың жазықты.
***
Алған бір жазықты,
Көреген екі жазықты.
***
Алған бір күнәлі, алдырған мың күнәлі.
***
Алған сабағың біреу болсын,
тарқауы мың болсын.
***
Алғыс алған мың жасайды,
Қарғыс алған оңбайды.
***
Алдыңа ас қойдым,
Екі қолыңды бос қойдым.
***
Алдыңа бір қарасаң, артыңа бес қара.
***
Алдыңа бір қарасаң, артыңа он қара.
***
Алладан сұрағанның екі бүйірі шығар,
Адамнан сұрағанның екі көзі шығар.
***
Алпыс адам аттан жығылса,
Әрқайсысы өз ауырған жерін сипайды.
***
Алпыс атың болғанша,
Ақылды қатының болсын.
***
Алпыс батпан көтерген кісі
Бес батпан қосқаннан қорықпайды.
***
Алпыс – дер шағы,
Жетпіс – мәр шағы,
Сексен – жер шағы,
Тоқсан – шер шағы,
Жүз – қор шағы…
***
Алпыс кісі аттан жығылса,
Әрқайсысы өз ауырған жерін сипайды.
***
Алпыс қарсақ ат болмас.
***
Алпыс құлан ат болмады, атасына нағлет аңшылық.
***
Алпыс нарың болғанша,
Ақылды жарың болсын.
***
Алпысқа келген адамның
Алты түрлі реңі.
Айнымайды жылқының,
Торы менен күреңі.
***
Алпысқа келген адамның,
Алты түрлі реңі.
Айырылмайды жылқының,
Торысы мен күреңі.
***
Алпысқа келгенде
Алты ағаң болсын.
Жетпіске келгенде
Жеті інің болсын.
***
Алпысқа келгенше адамның алты түрлі реңі,
Айнымайды жылқының торы менен күреңі.
***
Алпыстан асқан атаңнан ақыл сұрама.
***
Алтау ала болса, алдындағыны алдырар,
Төртеу түгел болса, төбедегіні түсірер.
***
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
***
Алтау ала болса,
Ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса,
Түстік жерден түсім түседі.
***
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді,
Күні келген уақытта жігіт аттай желеді.
***
Алтаумын деме,
Жетеуге жолығасың.
***
Алтаумын деме, жетеуге жолығарсың,
жетеумін деме, сегізге жолығарсың.
***
Алты ай баққан арықты
Бір күн ұрындырған өлтірер.
***
Алты ай жаздай мен міндім қайыққа,
Не жазығым бар екен осы аяққа.
***
Алты ай мінсе арымайтын.
***
Алты аласы, бес бересі жоқ.
***
Алты ай от болып,
Айырылар күні боқ болма.
***
Алты ауызды қазақ.
***
Алты жасар бала алыстан келсе,
Алпыс жасар кәрі алдынан шығар.
***
Алты жасар бала атқа мінсе,
Алпыстағы шал алдынан шығар.
***
Алты жасар бала атқа мінсе,
алпыстағы шал сәлем берер.
Алты жасар бала жолдан келсе,
алпыстағы шал алдынан шығар.
***
Алты жасар бала атқа мінсе,
Алпыстағы шал
алдынан шығып ат ұстар.
***
Алты жасар бала атқа мінсе,
Алпыстағы қария тізгінін ұстар.
***
Алты жыл апат келсе де, ажалды өледі.
***
Алты жыл аш болсаң да,
Атаңның салтын ұмытпа.
***
Алты жыл атан болып алшаңдағанша,
Алты күн бура болып сақылда.
***
Алты күн аш болсаң, атаңнан безерсің.
***
Алты күн аш болсаң да,
Атаның әдетін қойма.
***
Алты күн аш қалсаң да атыңды сайла
***
Алты күн аш болсаң да,
Атаңның атын сатпа.
***
Алты қатын асқа барса,
Әрқайсысы өзінің мұңын айтады.
***
Алты қатын асқа барса,
Әрқайсысы өз жырын жырлайды.
***
Алты қатын азаға келсе,
Әрқайсысы өз мұңын айтып жылайды.
***
Алты малта ас болмас,
Өзіңнен туған жат болмас.
***
Алты тұтам ат қамшы, жеті тұтам жер қамшы
***
Алты ұл тапқан әйелді «ханым» десең болмас па,
Ата деген жігітті «жаным» десең болмас па.
***
Алты ұл туған ананы
Ханым десе болады.
Кезек сыйласқан ағайынды
Жаным десе болады.
***
Алтыға алып,
Беске сатпас болар.
***
Алтыға дейін бала ерке,
Алпыстан кейін шал ерке.
***
Алтыда тісім түсті,
Алпыста ағайынға ісім түсті.
***
Алтыдағы бала атқа мінсе,
Алпыстағы ата алдынан шығады.
***
Алпыс екі тамырың беліңде болсын.
***
Алпыс күн атан болғанша,
Алты күн бура бол.
***
Алпыс күн аспанға қарағанша,
Алты көш те айдынға құла.
***
Алпыс күн тасыған су
Алты күнде қайтар.
***
Алпыс кісі аттан жығылса,
Әркім ауырған жерін ұстайды.
***
Алпыс құлан ат болмас.
***
Алпыс құлан ат болмас,
Атасына нәлет аңшының.
***
Алпысқа дейін асыр,
Жетпістен соң жасыр.
***
Алпысқа келгенде арпаның кебегі алтын көрінеді.
***
Алпысқа келгенше адамның алты түрлі реңі,
Айнымайды жылқының торы менен күреңі.
***
Алпыста ақылшың болса,
Басыңа дау қонбайды.
***
Алпыстан кейін шал ерке,
Алтыға дейін бала ерке.
***
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді,
Күні келген уақытта жігіт аттай желеді.
***
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
***
Алты аға бірігіп, әке болмас,
Жеті жеңге бірігіп, ана болмас.
***
Алты жаман бір болса,
Бір жақсыны иеді.
***
Алты жасар бала атқа мінсе,
Алпыстағы шал сәлем береді.
***
Алты жасар жолдан қайтса,
Алпыс жасар көрісе келер.
***
Алты жасар бала атқа мінсе,
Алпыстағы шал
Алдынан шығып атын ұстар.
***
Алты күн атан болғанша,
Бір күн бура бол.
***
Алты күн аш болсаң да,
Ата әдетін қойма.
***
Алты күн аш болсаң,
Анаңнан безерсің.
***
Алты қатын аққа барса,
Әрқайсысы мұңын айтар.
***
Алтыға алып, беске сат,
Атың шықсын саудагер.
***
Алып алтау, жеп жетеу болмас.
***
Алып алты, жеп жеті болмайды.
***
Алып алты болмаған,
Жеп жеті болмайды.
***
Алысса, екі ердің бірі өледі.
***
Алыстан алты жасар бала келсе,
Алпыстағы қарт шығып атын байлар.
***
Ана тілің алпыс тілге татиды.
***
Анадан алтау туғанша,
Жалғыз туса нетеді,
Елге тұлға болғалы;
Қарағайға қарсы бұтақ біткенше,
Еменге айыр бұтақ бітсе, нетеді,
Құсқа тұғыр болғалы.
***
Анадан артық дос бар ма?
Ашудан жаман қас бар ма?
Жиырма бестен жақсы жас бар ма?
Қымыздан тәтті ас бар ма?
***
Анаңды Меккеге үш арқалап барсаң да,
Қарызынан құтыла алмайсың.
***
Ант ішкеннің мыңы өледі,
У ішкеннің бірі өледі.
***
Аңқау астындағы атын
Алты ай іздепті.
***
Апайының кигенін сіңілісі де киеді,
Екеуінің тойы бір күнде болмайды.
***
Апат алпыс түрлі,
Жұт жетпіс түрлі.
***
Аптада бір суға түспесең,
Тәніңді кір басады.
Аптада бір досыңмен сырласпасаң,
Жаныңды кір басады.
***
Арамдықтың адымы алты тұтам,
Арамдық қашып алысқа бармайды.
***
Арамдықтың өрісі – алты-ақ адым.
***
Арамзаның құйрығы бір-ақ тұтам.
***
Арасында мұрын болмаса,
екі көз бірін-бірі шұқыр еді.
***
Арашашы болсаң, алты таяққа шыда.
***
Арба жүрсе бір сықыр,
Ат шапса бір тықыр.
***
Арқасыз ат қыр аса алмайды,
Арқасыз ер бір баса алмайды.
***
Арсыздың айты алты күн.
***
Арсызға алты күн мейрам.
***
Арыстанда бір жігіттің күші,
Қырық жігіттің жүрегі бар.
***
Арыстанда қырық кісінің күші бар,
Бір кісінің жүрегі бар.
***
Арыстанның белгісі –
артына қайырылып ақырмайды,
қас батырдың белгісі –
екі өкпеден оқ тисе,
дұшпанына сыр беріп бақырмайды.
***
Аспанға ай мен күн екеуі де сияды,
Жердегі бір елге екі әкім сыймайды.
***
Аспанда бар сан жұлдыз,
Сорлатады сары жұлдыз.
***
Астарлы шапан тоңдырмас,
Үш өрім жіп үзілмес.
***
Астындағы атын алты ай іздейді.
***
Асығып тиген әйел алты байдан шығады.
***
Ат айлығын ойлайды,
Түйе жылдығын ойлайды.
Есек екі аяғының астын ойлайды.
***
Ат баспаймын деген жерін үш басады,
Ер көрмеймін деген жерін үш көрді.
***
Ат баспаймын деген жерін, үш басар,
Ер тартпаймын деген тұзын үш татар.
***
Ат баспаспын деген жерін үш басар.
***
Ат бір басқан жерін үш басады.
***
Ат,
Бір қылығы жат.
***
Ат жалын тартуға жарапты,
Он екіде бір нұсқасы жоқ.
***
Ат онында, жігіт отызында толады.
***
Ат тоғызында толады,
Жігіт отызында толады.
***
Ата алмағанның оғы алты құлаш.
***
Ата деген баланы «жаным» десе жарасар,
Алты ұл тапқан қатынды «ханым» десе жарасар.
***
Атадан алтау туса да,
Басыңа бір жалғыздық түсер.
***
Атадан алтау туса да,
Бір жалғыздық болады.
***
Атадан алтау тусаң да,
Басыңа түсер жалғыздық.
***
Атадан алтау туғансын,
Шырағыңды бір-ақ балаң жандырар.
***
Атадан жалғыз болсаң да,
Рудан жалғыз болма.
***
Атадан туған алтау едік,
Өле-өле жетеу болдық.
***
Атадан туған алты болса да,
Абаданы бір-дүр.
***
Атан түйеге ауыр жүктің қорлығы жоқ,
арыстанға темір шынжырдың арлығы жоқ.
Атадан алтау туса да,
жауға шаппаған ұлдың барлығы жоқ.
***
Атаң алпысқа кірсе, малай іздеме.
***
Атаң алты мың қой айдаса да,
Өзіңде біреу жоқ болса, жарлысың.
***
Атаңда болса бір жолдас.
***
Атаңды Алатауда бір жықтым демен.
***
Атаңды Қаратауда бір жығып ем.
***
Атсыздың атасының құны кетеді,
Жалғыз-жарым ырысы кетеді.
***
Атты мінсең, бесті мін,
Тасты аямай басады.
Қонақ болсаң, жасқа қон,
Етті аямай асады.
***
Аттының несібесі алтау,
Жаяудың несібесі жалқы.
***
Аттың атын шығаратын төрт тұяғы,
Адамның атын шығаратын тіл мен жағы.
***
Атың арық болса, бір шап,
Отының аз болса, бір жақ.
***
Атың тайғақ болса,
Ақ текенің мүйізімен тағала.
Заманың тайғақ болса,
Бір жақсыны сағала.
***
Атың арық болса, бір шап,
Отының аз болса, бір жақ.
***
Атың жақсы болса, бір бақыт,
Алғаның жақсы болса, мың бақыт.
***
Аузы берен жігіттің бір ажалы көптен,
Штаны жоқ әйелдің бір ажалы шөптен.
***
Ауыз біреу, құлақ екеу.
***
Ауылға алты жасар бала келсе,
Алдынан алпыс жасар шал шығады.
***
Ауылдасың соқыр болса,
Бір көзіңді қысып жүр.
***
Аш қасқыр қораңа шапса,
Бірін жеп, онын жаралайды.
***
Ашаршылықта туған баланың екі көзі аста болады,
Жауда туған баланың екі көзі таста болады.
***
Ашаршылықты көп көрген
Өзі тоймай «мә» демес.
Жетімдікті көп көрген
Үш шақыртпай, «а» демес.
***
Ашулыдан алты табан қашық тұр.
***
Ашуменен бір жақсыдан айрылып,
Қадір білмес бір жаманға тап болма.
***
Ашыққанның екі көзі нанда,
Тойынғанша қарамайды тамға.
***
Аямейіз алты күн,
Алты ай қыстан қатты күн.

maqal-matel.kz