Айбынды салтын ел бұзбас,
Адамдық антын ер бұзбас.
Ағайынды алтау болса, адам тимейді.
Ағаш көркі – жапырақ,
Адам көркі – шүберек.
Ағаш көркі – жеміс,
Адам көркі – жақсы іс.
Ағаш қисығын тез түзетер,
Адам қисығын көр түзетер.
Ағаш мықтысы дауылда сыналады,
Адам мықтысы ауырда сыналады.
Ағаш он жылда, адам жүз жылда жетіледі.
Ағаш тамырымен, адам досымен мықты.
Ағаш тамырымен мықты,
Адам дос-жарымен мықты.
Ағашты жемісінен таниды,
Адамды ісінен таниды.
Ағаштың жақсысы – шынар,
Адамның өңсізі – шыбар.
Ағаштың жемісіне қара,
Адамның жеңісіне қара.
Ағаштың тірегі – тамырын терең тартқаны.
Адамның тірегі – достарын тең тапқаны.
Ағын су арам болмас,
ит жалдап, жаласа да.
Жақсы адам жаман болмас,
жасы жетіп қарыса да.
Ағын су жолын табады,
Ақ адам оңын табады.
Адал адам аңқау келеді,
Сорлы жігіт жалқау келеді.
Адал адамның аты арып, тоны тозбас.
Адал еңбекті кім етеді,
Мұратқа сол адам жетеді.
Адал кісі арымас,
Арам кісі жарымас.
Адал мінез адамдар,
Арттағыларға жол салып,
Із тастап өтеді.
Арам мінез адамдар
Арттағыларға тікен төгіп,
Біз тастап өтеді.
Адалдық жүрген жерде, адамдық жүреді.
Адалдық – құрмет тиегі,
Сол ғой тек адамға керегі.
Адам – адам үшін.
Адам адамға – аманат,
Дидар көрісу – ғанибет.
Адам – адамға қонақ,
Жан – денеге қонақ.
Адам адамға мейман,
Жан кеудеге мейман.
Адам адамнан құтылады,
Пейілінен құтылмайды.
Адам адаммен, жер суымен.
Адам айдаса, барман,
Алла айдаса, қалман.
Адам айдаса, барман,
Дәм айдаса, қалман.
Адам айдаса, бармаймын,
Құдай айдаса, қалмаймын.
Адам ақылымен алып.
Адам ақылымен бай,
Жер дақылымен бай.
Адам ақылымен көрікті,
Ер халқымен даңқты.
Адам аласы ішінде,
Мал аласы сыртында.
Адам аласы ішінде,
Хайуан аласы сыртында.
Адам аласынан сөз аласы жаман.
Адам аласынан сөз аласы жаман,
От шаласынан сөз шаласы жаман.
Адам алға баса алмас,
Балалықты тастамай.
Шалға бермес бала бар,
Мінгенімен ашамай.
Адам ақымағы – молда,
Жылқы ақымағы – жорға.
Адам арамдықтан жамандық көрмей қалмас.
Адам артындағысын көріп қартаяды.
Адам арын ойлайды,
Надан дүниеге тоймайды.
Адам аяғының тұзағы – бала-шаға.
Адам әдет етеді,
Әдет түпке жетеді.
Адам бақытқа тоймайды.
Адам бақытты өз елі мен жерінен табады.
Адам баласы айыпсыз болмас.
Адам баласы артындағысын көріп қартаяды.
Адам баласы әдемі киімімен жақсы болмайды,
Әдепті, біліммен жақсы болады.
Адам баласы зарыға бермейді,
Ит баласы зорыға бермейді.
Адам баласы қайғысыз болмас,
Қайғысыз болса, адам да болмас.
Адам баласы сөйлессе,
Мал кісінессе.
Адам баласы тастан қатты емес.
Адам баласы – тоғым,
Жылқы баласы – соғым.
Адам баласы тілдескенше,
Жылқы баласы кіснескенше.
Адам баласы үрілген мес сияқты,
Аузын ашса, босап қоя береді.
Адам бар дүр, адамдардың гүлі дүр,
Адам бар дүр, хайуан одан жақсы дүр.
Адам баста ары таза жаралған.
Адам бастан қартаяды,
Қартайған соң мал таяды.
Адам бастан тозады,
Ат тұяқтан тозады.
Адам басы – Алланың добы.
Адам бермейді емес, сұрауы жетпейді.
Адам билән адамның арасы –
Аспан билән жер арасы.
Адам биік болса да, заң астында,
Тау биік болса да, тас астында.
Адам бойындағы ең тамаша нәрсе – білім мен ақыл.
Адам болар азамат ұланынан белгілі,
Бәйге алатын жүйрік құнанынан белгілі.
Адам болар бала қонаққа үйір,
Ат болар тай саяққа үйір.
Адам болар баланы толықпаған жас деме,
Жамандығын көргенше, жолдасыңды қас деме.
Адам болар баланың
Адамменен ісі бар,
Адам болмас баланың
Адамменен не ісі бар?
Адам болар баланың
Кісіменен ісі бар,
Адам болмас баланың
Кісіменен несі бар.
Адам болар жігіттің етек-жеңі кең келер.
Адам болар жігіттің етек-жеңі кең болар,
Қошқар болар қозының мұрын жағы дөң келер.
Адам болар жігіттің,
Жары өзіне лайық.
Керуен бастар жігіттің,
Нары өзіне лайық.
Адам болар кісінің
Адамменен ісі бар.
Адам болмас кісінің
Кісіменен не ісі бар!
Адам болар ұлыңның
Арқа-басы кең келер.
Ана болар қызыңның
Ақыл-есі тең келер.
Адам болатын бала алысқа қарайды.
Адам болатын бала бекімінен,
Ат болатын құлын кекілінен.
Адам болатын бала,
Қонақтың шылбырына оралады.
Адам болатын баланың сөзіне қара,
Ат болатын құлынның көзіне қара.
Адам болатын жігіт –
Әуелі өз намысын билейді.
Сонан соң ауылын билейді,
Сонан соң аймағын билейді.
Адам болған соң,
Онда кінә да болады.
Адам болсаң, адамға табынба,
Итке құйрық болып тағылма.
Адам болсаң, ақылыңа сүйен,
Ақымақ болсаң, сақалыңа сүйен.
Адам болып жүргенің адамдықта,
Тонды тастап қашарсың жамандықта.
Адам болып туған соң,
Адам болып өлмек жөн.
Адам болып туған соң, адамша өлу керек.
Адам біліммен көтеріледі.
Адам бір-бірне қонақ.
Адам бір оқтық.
Адам бір оқтық, өлтіру оңай,
Бірақ мың адам бір адамды тірілте алмайды.
Адам бір сөйлескенде – жылан,
Екі сөйлескенде – құлан,
Үшінші сөйлескенде – адам.
Адам бір терінің ішінде,
арық та болады, семіз де болады.
Адам бір терінің ішінде толады да, солады.
Адам – гауһар, қолы – гүл.
Адам гүлден нәзік, тастан қатты.
Адам ғұмыры қамшы сабындай қысқа.
Адам деген ардақты ат.
Адам деген ардақты сөз.
Адам деген ат адамға лайық.
Адам дегені болмас,
Құдай дегені болар.
Адам демек – ақиқат демек.
Адам денесінде қолдан басқа арам жоқ.
Адам – дүниенің ажары,
Дүние – өмірдің базары.
Адам елінде
Қоға көлінде көгерер.
Адам емес, мәңгі өлмейтін – атағы,
Өмір-бақи жасайды ғой ол тағы.
Адам жайын ауылдас білмейді, істес біледі.
Адам жақсысы – арынан,
Ат жақсысы – жалынан.
Адам жақсысы берекеде,
Ат жақсысы мерекеде.
Адам жақсысы елін іздейді,
Ат жақсысы жерін іздейді.
Адам жақсысы елінен кетпейді,
Ат жақсысы жерінен кетпейді.
Адам жақсысын лебізінен танисың,
Ат жақсысын семізінен танисың.
Адам жасында тойшыл, қартайғанда ойшыл.
Адам жұтамай, мал жұтамайды.
Адам жүйрігі алдын болжайды,
Ат жүйрігі артын болжайды.
Адам жүрген жерде әруақ жүреді.
Адам жүрген жермен адам жүреді,
Біреу білмегенді біреу біледі.
Адам жылқы мінезді.
Адам жылқы мінезді:
Бір күнде түлейді,
Бір күнде жүдейді.
Адам зейіні алмастан өткір.
Адам зоры – тоғым,
Жылқы зоры – соғым.
Адам кейде астың тек тазасын ішеді,
Кейде жұғынын ғана жалайды.
Адам кейде көл, кейде шөл.
Адам кейінгіні көріп қартаяды.
Адам кейінгіні көріп, қартаяды,
Алдыңғыны көріп, марқаяды.
Адам көңілден азады, тілден жазады.
Адам көркі –шүберек,
Ағаш көркі – жапырақ.
Адам көркі ішінде.
Адам көші керуендей тізілген,
Көп кідірмес кезі бар ма үзілген?
Адам күні адаммен.
Адам күш жұмсап бай бола алмайды,
Арыз айтып бек бола алмайды.
Адам қадірі достықта,
Ат қадірі жорықта.
Адам қадірі достықта білінер,
Ат қадірі жорықта білінер.
Адам қайғысы – заман қайғысы.
Адам қатесіз болмас,
Көл бақасыз болмас.
Адам – қарынның құлы.
Адам құлақтан азады,
Ат тұяқтан азады.
Адам құлақтан азады, көңілден семіреді.
Адам құлақтан азады,
Қаңқудан тозады.
Адам қызығы – қарығанша,
Ат қызығы – арығанша.
Адам қызығып өлетін мола жоқ.
Адам лебізден,
Мал бауыздаудан.
Адам мәңгі атағымен селбесер,
Аты қалса, бұ жалғанда өлмес ер.
Адам мәңгі жасамас,
Көрге кірген кері қайтпас.
Адам мен адам арасы –
Аспан мен жер арасы.
Адам мен адам арасы, аспан мен жердей.
Адам мен адамның арасы –
Жер мен көктей.
Адам мен адам
Тоқшылықта бір кездеседі,
Жоқшылықта бір кездеседі.
Адам мен малдың айырмасы ақылда.
Адам о дүниеге ат мініп барады.
Адам ойға тоймас,
Бөрі қойға тоймас.
Адам ойға тоймас,
Қасқыр қойға тоймас.
Адам ойлайды,
Алла шешеді.
Адам өз атын кісілікпен көтереді.
Адам өз қалпынан асқан күні –
Пәлекеттің басқан күні.
Адам өз қолын өзі кеспейді.
Адам өзінен кейінгілерді көріп қартаяды.
Адам өлген күні өлмейді,
Ұмыт болған күні өледі.
Адам өлсе, сөзі қалар
Ат өлсе, ізі қалар.
Адам өмірі – арпалыс.
Адам өмірі қылдан да жіңішке.
Адам өміріндегі аяулы жемісі – абыройлы аты.
Адам өтеді, игі аты қалады.
Адам сөзбен татиды,
Тамақ тұзбен татиды.
Адам сөзге, ат жемге тоқтар.
Адам сөзінен жазады,
Сиыр мүйізінен жазады.
Адам сөйлескенше,
Жылқы кісінескенше.
Адам сөйлесіп танысады,
Аю иіскесіп танысады.
Адам соңында алты сауысқан.
Адам тағдыры – тәрбиеден.
Адам тастай берік, гүлдей нәзік.
Адам тастан қатты,
Гүлден нәзік.
Адам туа білмейді, қуа біледі.
Адам туа жаман болмайды, жүре жаман болады.
Адам туа жаман емес, жүре жаман.
Адам тілден табады,
Сиыр мүйізінен табады.
Адам тілі тас жарады,
Тас жармаса, бас жарады.
Адам тілінен байланар,
Ат басынан байланар.
Адам тілінен байланар,
Мал басынан байланар.
Адам тілінен жазады.
Адам тілінен,
Ат аяғынан жазады.
Адам тілінен жазады,
Ұры ізінен жазады.
Адам тілінен ұсталады,
Ат тезегінен ұсталады.
Адам уағдада тұрса, сөз қадірін білгені,
Уағдада тұрмаса, ол адамның өлгені.
Адам ұйымшыл, мал үйіршіл.
Адам шыққан жері Мысыр шаһарындай.
Адам хатасыз болмас.
Адам ісінің астарында өлім жатады.
Адам іші алтын,
Сырты мыс.
Адам іші дария.
Адам ішіп-жеу үшін ғана өмір сүрмейді.
Адам ішіп тоймайды,
К.т ойнассыз болмайды.
Адамға адам жат емес.
Адамға ақыл көптік қылмайды.
Адамға ақыл көптік қылмайды,
Азаматқа өнер көптік қылмайды.
Адамға арақ ас болмас,
Ішкен адамда бас болмас.
Адамға әйел деген өмір жолдас,
Әйелсіз жалғыз жүріп өмір болмас.
Әйелдің дос өмірін бағаламай,
Жолдасын жат санаған адам оңбас.
Адамға бір жұмыс – бақ,
Бір жұмыс – дақ.
Адамға екі нәрсе тірек тегі:
Бірі – тіл, бірі – ділің жүректегі.
Адамға тілене беру – ұят:
Тапқан наны көбейгенімен,
Абыройы азады.
Адамға тілінен, сиырға мүйізінен.
Адамға шабатын арыстаннан
Жүк таситын есек артық.
Адамға ыстық туған топырақ қана,
Отанның қадірін білген адам ғана.
Адамда болса достық махаббаты,
Олардың болмас бір-біріне жаттығы.
Адамды азық арытады,
Атты қазық арытады.
Адамды алдау –
Арыңның алдында қылмыс.
Ағаңды алдау –
Анаңның алдында қылмыс.
Адамды арман қосады,
Алшақты дәрмен қосады.
Адамды асырасаң,
Аузы-мұрның қан болар.
Айуан асырасаң,
Аузы-мұрның май болар.
Адамды білім сақтайды.
Адамды дәнекерлейтін – дастархан.
Адамды екі нәрсе қартайтпайды:
Бірі – жақсы мінез, бірі – жақсы сөз.
Адамды еңбек көркейтеді,
Ағашты – миуасы.
Адамды жынды десе,
Күнінде бір жапырақ еті жынды болады.
Адамды заман билейді
Адамды замана билейді.
Адамды қабағынан,
Аспазды тамағынан таниды.
Адамды қанағат аздырмайды,
Қайғы аздырады.
Адамды мүлік бұзады.
Адамды ой арытар,
Атты той арытар.
Адамды өмір үйретеді,
Үйренбесе, күйретеді.
Адамды сөз бұзады,
Қаңбақты жел бұзады.
Адамды сыбыс аздырар,
Атты мініс аздырар.
Адамды сыйлай білу – өзін сыйлай білу.
Адамды тарлық
Шынықтырады.
Адамгершілікті барлық
Ұмыттырады.
Адамды тұрар адам қып
Ақ жүрек, кең адалдық.
Адамды түсіне қарап таныма,
Істеген ісіне қарап таны.
Адамды – тілі,
Атты жүгі асырайды.
Адамдықтың белгісі – иіліп сәлем бергені,
шын достықтың белгісі – көп кешікпей келгені.
Адамзат бөз бермейді, сөз береді.
Адамзатты жұмыс жұбатады.
Адамзатты сөз бұзады,
Тау мен тасты жел бұзады.
Адамзаттың баласы кім болса да,
Жолда жатыр деп басып өтпе.
Адамзаттың тілін әбілет қана ұқпас.
Адамнан адам, айуаннан айуан туылады.
Адамнан адам тәлім алады.
Адамнан адамның артығы—ақыл мен білімде.
Адамнан адамның парқы бар,
Ол тек білімінен жарқырар.
Адамнан алған түйеден,
Алладан алған ешкі артық.
Адамнан сұрағанның екі көзі шығады,
Алладан сұрағанның екі бүйірі шығады.
Адамнан сұрама,
Алладан сұра.
Адамнан сұрама,
Құдайдан сұра.
Адамнан сұрасаң,
Екі көзің шығады.
Алладан сұрасаң,
Екі бүйірің шығады.
Адамнан тілеген ариды,
Құдайдан тілеген жариды.
Адамнан тілеген қариды,
құдайдан тілеген жариды,
есті кісі ер істі оймен таниды.
Адамнан тілеген арыды,
Құдайдан тілеген жарыды.
Адамнан үлкен ат жоқ,
Наннан үлкен – ас жоқ.
Адамның ақылы азса,
Істемес істі істейді.
Адамның ақылы – алмас.
Адамның ары – оның досы.
Адамның аяғы жерді шарласа,
Қиялы көкті шарлайды.
Адамның әділдігі – шыншылдығында.
Адамның байыған сайын жетпегені молаймақ,
Керегі таусылмас.
Адамның бала – жаны, мал – иманы.
Адамның балалық шағы – патшаның тағы.
Адамның баласы асатпай жемейді,
Көргенсіздің баласы көріп отырса да,
«мә» демейді.
Адамның басы – Алланың добы.
Адамның басы – Құдайдың тасы.
Адамның білгенін адам білер.
Адамның бір жақсысы көзінен,
Бір жаманы сөзінен білінеді.
Адамның досы да, дұшпаны да –
Қатын-бала мен мал.
Адамның жамандығы – надандығы,
Аттың жамандығы – шабандығы.
Адамның жаманы бар,
Күннің жаманы жоқ.
Адамның жаманы болмайды,
Тартып сыр тартсаң.
Аттың жаманы болмайды,
Асырап бабын тапсаң.
Адамның жаманы кетпес,
Күннің жаманы кетер.
Адамның жаманы – мылжың,
Жақсысы – жомарт.
Адамның жаманы – өз аузына ие болмағаны.
Адамның жаманын бақсаң,
аузы-мұрныңды қан етер,
Малдың жаманын бақсаң,
аузы-мұрныңды май етер.
Адамның жанын сақтайтын да,
Құртатын да – тіл.
Адамның жуасын
Аяққа басады.
Аттың жуасын
Ұры мініп қашады.
Адамның жүзіне бақпа, сөзіне бақ.
Адамның жүзіне қарама, сөзіне қара.
Адамның жүрген жері – абат.
Адамның жүрген жері – Гүлстан.
Адамның көзі алдында, міні артында.
Адамның көзі – таразы.
Адамның көңілі
Бір атым насыбайдан қалады.
Адамның көңілі де көк сияқты қаулайды, семеді.
Адамның көркі – ақыл,
Сөздің көркі – мақал.
Адамның күні адаммен.
Адамның қолы – гүл,
Маңдайдағы тері – нұр.
Адамның құлқы түзелмей,
Өмірдің құлпы түзелмейді.
Адамның мәні сөзінен,
Астың дәмі тұзынан.
Адамның міні – мінсіздігі.
Адамның оң беті ішінде.
Адамның оңбасы – жалқауы.
Адамның өзі жетпеген жерге
Сөзі жетеді.
Адамның өзі өледі, сөзі қалады.
Адамның өсуінен,
Арқанның есуінен.
Адамның соры – көрінбейтін көлеңке.
Адамның сөзі адам өлтірер.
Адамның сырты – алдамшы.
Адамның сұлулығы – шыншылдығында.
Адамның тізгіні – ақыл.
Адамның тіршілік шөлмегі шағылмайынша,
Тіршілік шарабы төгілмейді.
Адамның ұяты бетінде,
Адамгершілігі ниетінде.
Адамның іші алтын.
Адамсыған жігітті үйінде көр,
Атсынған айғырды үйірінде көр.
Адамына қарай сәлемі.
Адаспайым деген адам
Тал түсте адасады.
Адым жерде олжа бар,
Адам бар жерде пәле бар.
Адырында арқар көп,
Адамында дарқан көп.
Ажалдан аман қалатын адам жоқ.
Ажалдан бұрын адам өлмейді.
Аз кісінің теңдігі бар да, төресі жоқ,
Жалғыз аттың астауы бар да, дересі жоқ.
Азаматтық жасай алмаған адам –
Бұл өмірге келмеген адаммен бірдей.
Азғыруға адамның шайтаны жаман.
Азықсыз адам алысқа бармайды.
Ай, Күн ғаламға бірдей,
Патша адамға бірдей.
Айбынды салтын ел бұзбас,
адамдық антын ер бұзбас.
Айдапсалдың малы өспес,
Таз кісінің шашы өспес.
Айла білген кісілер
Көзіңді байлап алдайды.
Айласын білген кісіге
Арыстан да бастығар.
Айнаға қарап емес,
Адамға қарап түзел.
«Айт шу» деген атанға сеп,
«Ауп» деген адамға сеп.
Айтқан екен жайған адам атағын,
Сабыр еткен түзер істің шатағын.
Айтар сөзін білмесе
Адамдықтан не пайда.
Артқан жүгін тартпаса
Атандықтан не пайда.
Айтқызып істеген адамда қасиет жоқ.
Ақ жүрген адам азбас.
Ақ көңілді адамға біреудің сырқауы батар.
Ақ сұңқардың баласы
Алдына қоймай ас жемес.
Анық жақсы баласы
Адамнан туса жат демес.
Ақиқатын айт – адамға жақпаса да,
Аллаға жақсын.
Аққу көлін аңсайды,
Адам туған жерін аңсайды.
Ақсақ кісі сапарға шығып жарытпайды.
Ақсақ қой өршіл,
Жаман адам төршіл.
Ақша ақылды адамның да көзін тұндырады,
Ашкөздік ұшқан құсты да торға түсіреді.
Ақшалы адам болыс болды,
Бидайықты жер қоныс болды.
Ақшаның жайын жарлыдан сұра,
Адамның жайын арлыдан сұра.
Ақыл – алтын сандық,
Адамына қарай ашылар.
Ақыл-кеңес тыңдамаған адам
Әрдайым машақатқа түседі.
Ақыл көркі – тіл,
Тілдің көркі – сөз,
Адам көркі – жүз,
Жүздің көркі – көз.
Ақыл-ой мен білім – әр адамның сәулеті.
Ақыл-ойды сабақ өсіреді,
Адамды заман өсіреді.
Ақыл таппайтын амал жоқ,
атқыш бұзбайтын қамал жоқ.
Ақылдасқан адам қашан да жеңіске жетеді.
Ақылды адам аз жейді.
Ақылды адам айтқызбай біледі,
Ақ сұңқар қақтырмай іледі.
Ақылды адам,
Ақымақтан да бірдеңе үйренеді.
Ақылды адам аптықпай, шыдап сөйлейді,
Жаңғыртып екі айтпай, бір-ақ сөйлейді.
Ақылды адам ашықса,
Ақылымен тоғаяр.
Ақылсыз адам ашықса,
Аз ақылы жоғалар.
Ақылды адам батпан-ақ,
Ақылсыз адам сасқалақ.
Ақылды адам елдің бейбітшілігін тілер.
Ақылды адам ерінбейді,
Қуатты адам сүрінбейді.
Ақылды адам нәпсісін тыя біледі.
Ақылды адам өмір сүру үшін ішіп-жейді,
Ақымақ күнде ішіп-жеу үшін өмір сүреді.
Ақылды адам сөзді орнымен айтып,
Жөнді жауап күтеді.
Ақылды адамның тілін алсаң,
Хош иісті гүлін аласың.
Ақылды азаматтың: қолы – қару,
Басы – сандық, тілі – кілт.
Ақылды кісі аз сөйлер.
Ақылды кісіні аяла,
Ақымақ кісіні аяма.
Ақылды кісінің белгісі –
Аз сөйлеп, көп тыңдайды.
Арғымақтың белгісі –
Аз оттап, көп жусайды.
Ақылды кісінің ісі де ақылды,
Біліксіз кісінің «біліксіз» деген аты да былғаныш.
Ақылдының алды – ағып жатқан дәрия,
Ақылсыз адамның алды – қу тақыр,
шөл жазира.
Ақылсыз адам айқай келеді,
Жан-жағын жайпай келеді.
Ақылды адам жай-жай келеді,
Жан-жағын байқай келеді.
Ақылсыз адам айқайлай келеді,
Жан-жағын шайпай келеді.
Ақылды адам жай-жай келеді,
Жан-жағын байқай келеді.
Ақылсыз адам мәуесіз ағаш секілді.
Ақылсыз адам менмен келер,
Ақылды адам кеңнен келер.
Ақылсыз кісі – қос уыс қоқыс.
Ақылы азған адам өзін-өзі отқа тастайды.
Ақылы жоқ адамға
Адырайған көз бітер.
Дуасыз жоқ ауызға
Сылдыраған сөз бітер.
Ақылы терең адамның
Аясы кең келеді.
Тамыры терең шынардың
Саясы кең келеді.
Ақымақ адам епшіл келеді,
Ақылды адам көпшіл келеді.
Ақымақ әкімнің айналасында жарамсақтар отырады,
Ақылды әкімнің айналасында ақылды адамдар отырады.
Ақын өлең айтпайды, жантайған соң,
Адам келмес үйіңе мал тайған соң.
Алакөз арам адамдар,
Бір бірін ылғи жамандар.
Алаңғасар адамнан ақау шықпай қалмайды.
Алаңсыз адам асықпайды,
Асықпаған аман жүреді.
Алатауды алыстан көргін, басына барма,
Жақсы адамыңмен алыстан сыйлас, қасына барма.
«Алла» деген ар болмас,
«Алла» деген пенделер
Еш нәрсеге зар болмас.
Алла салған отты адам өшіре алмас.
Аллаға жағамын десең, азаның болсын,
Пендеге жағамын десең, қазаның болсын.
Алладан сұрағанның екі бүйірі шығар,
Адамнан сұрағанның екі көзі шығар.
Алланың берейін деген құлына
Онан-мұнан құралар.
Бермеймін деген құлының
Жалғыз атын ұры алар.
Алланың сайтанынан адам сайтаны жаман.
Алла сайтаны көрінбей жазғырады,
Адам сайтаны көрініп азғырады.
Алпыс адам аттан жығылса,
Әрқайсысы өз ауырған жерін сипайды.
Алпыс батпан көтерген кісі
Бес батпан қосқаннан қорықпайды.
Алпыс кісі аттан жығылса,
Әрқайсысы өз ауырған жерін сипайды.
Алпысқа келген адамның
Алты түрлі реңі.
Айнымайды жылқының,
Торы менен күреңі.
Алпысқа келген адамның,
Алты түрлі реңі.
Айырылмайды жылқының,
Торысы мен күреңі.
Алпысқа келгенше адамның алты түрлі реңі,
Айнымайды жылқының торы менен күреңі.
Алты айлық жолға арымас
Атан деген көлік бар.
Асып-тасса ағайынын танымас
Адам деген «ұлық» бар.
Алтын-күміс жиған – бай емес, сөз білген адам – бай.
Алтын отта сыналар,
Адам жоқта сыналар.
Алтынның өлтірген адамы аз емес.
Алтын тыққан адам арықтап өлер.
Алтынды тану оңай,
Адамды тану қиын.
Алпыс кісі аттан жығылса,
Әркім ауырған жерін ұстайды.
Алпысқа келгенше адамның алты түрлі реңі,
Айнымайды жылқының торы менен күреңі.
Алынар ақша кешіксе,
Алатын адамның берекесі кетеді.
Аман адам амалымен пәрменді,
Өткереді талай мақсат, арманды.
Анасыз адам батасыз,
Білімсіз адам санасыз.
Анасын сыйламаған адам
Басқаны сыйлап жарытпас.
Аңқау бөрі қой үркітеді,
Ақылсыз адам ел үркітеді.
Аңқау құс торға аунайды,
Аңқау адам күлге аунайды.
Аңның жайын мергеннен сұра,
Адамның жайын көргеннен сұра.
Ар-ұжданы жоқ кісіге өкпелеме.
Ара бізімен шағады.
Адам сөзімен шағады.
Арамдық
Адамның ажарын бұзады.
Ант ұрған
Халықтың базарын бұзады.
Арғымақ аттың белгісі –
Аз оттар да, көп жусар.
Жақсы адамның белгісі –
Аз сөйлер де, көп тыңдар.
Арғымақ аттың белгісі –
Аз ғана оттап, көп жусар.
Асыл ердің белгісі –
Аз сөйлеп, көп тыңдар.
Арғымақтың жақсысы
Аз ғана оттап, көп жусайды.
Адамзатың жақсысы
Аз ғана сөйлеп, көп тыңдайды.
Арғымақтың құйрығы,
Сатсаң жібек, кессең қыл.
Жақсы адамның белгісі,
Үйде мырза, түзде құл.
Арзан менен қымбаттың
Базар берер нарқы бар,
Жақсы менен жаманның
Адам берер парқы бар.
Арман адамға қанат.
Армансыз адам – алысқа бармас.
Арманы бар адамның
Бойында қайнар қуаты,
Алдында жанар мұраты.
Арпа берген кісіден есек қашпайды.
Арсыз адам қорқақ келеді,
барлауға шорқақ келеді.
Арсыз адам – тұзсыз тағам.
Арсыз – адамның қоры.
Артқан кісінің түйесі,
Сауған кісінің биесі,
Қашан келеді иесі.
Артық байлық адамды аздырады,
Артық күлкі жиреніш тудырады.
Арша өскен жерінде
Адамзат өскен елінде.
Арық атқа жал бітсе,
жанына торсық байлатпас,
жаман адамға мал бітсе,
қасына қоңсы қондырмас,
қондырса да оңдырмас.
«Арық» деген жаман тай
Жазға шықса ат болар,
Жамандығың сезілсе
Жақын кісің жат болар.
Арық қой тырысқақ,
Аш кісі ұрысқақ.
Арық малды асырасаң,
Аузы-мұрның май болар.
Жаман кісіні асырасаң,
Аузы-мұрның қан болар.
Арман – адамға қанат.
Армансыз адам – алысқа бармас.
Арыстанда қырық кісінің күші бар,
Бір кісінің жүрегі бар.
Арыстанның айбатынан асқан күшті емес,
Өз ашуын баса білген адам күшті.
Ас – адамның арқауы.
Ас – адам баласының дәнекері.
Асауды бас білдіретін жігіт бар,
Адамды аздырмайтын үміт бар.
Асы бар қазан сүйкімді,
Досы бар адам сүйкімді.
Асығып басқан адам шайтан ойнағын басады,
Аңдып басқан адам Қызырдың ізін басады.
Асыл адамға өлім жоқ.
Асыл міндет – адалдық,
Асыл қасиет – адамдық.
Асыл туған адамның
Алтын жетпес нарқы бар.
Жақсы менен жаманның
Аспан мен жердей парқы бар.
Асырауын тапса, адам болар.
Оқуын тапса, білім қонар.
Ат адаммен – ат,
Адамсыз – аң.
Ат – адамның қанаты.
Ат – адамның қанаты,
Ас – адамның арқауы.
Ат – адамның қанаты,
ас – адамның қуаты.
Ат аяғынан семірер,
Адам құлағынан семірер.
Ат болар тай саяққа үйір,
Адам болар бала қонаққа үйір.
Ат болатын тай саяққа үйір,
Адам болатын бала қонаққа үйір.
Ат болатын құлынның басы кез болады,
Адам болатын баланың аңдығаны сөз болады,
Қошқар болатын тоқтының тұмсығы дөң болады.
Ат болатын құлынның бауыры жазық келер,
Адам болар баланың маңдайы жазық келер.
Ат болатын құлынның мүшесінен,
Адам болар баланың кісесінен.
Ат болатын тұлпардың
Мүшесінен белгілі.
Кісі болар кісінің
Кісесінен белгілі.
Ат жақсысы ұзақ жолда сыналады,
Адам жақсысы ұзақ істе сыналады.
Ат жақсысын мақта,
Адам жақсысын жақта.
Ат жемейтін ащы шөптің біткенінен бітпегені игі,
Адам ішпес ащы судың аққанынан ақпағаны игі,
Атасының атын шығармаған жігерсіз ұлдың
Туғанынан тумағаны игі,
Жалған сөздің болғанынан болмағаны игі.
Ат жүйрігі алдын байқайды,
Адам жүйрігі артын байқайды.
Ат жүйрігін түлкі сүймес,
Ауру адам күлкі сүймес.
Ат иесі айқайлайды,
Өгіз иесі өңмеңдейді.
Ат қалдыру туралы ғой әңгіме,
Адам емес, аты өлмейді мәңгіге.
Ат қартайса,
Есекпен достасады.
Адам қартайса,
Төсекпен достасады.
Ат қызығы арығанша,
Адам қызығы қарығанша.
Ат тұсаусыз болмас,
Адам дұспансыз болмас.
Ат тұяғы – алтын,
Алысқа алып баратын.
Адам тілі алтын,
Алысты сұрап табатын.
Атамекен туған жер –
Кір-қоңыңды жуған жер,
Кіндігіңді кескен жер,
Кісі болып өскен жер.
Атаның баласы болма,
Адамның баласы бол.
Атаңа нәлеттен кісі өлмейді.
Атты асу қинайды,
Адамды ашу қинайды.
Атты жол,
Адамды жолдастық сынайды.
Атты кісі – дүбірі қатты кісі.
Аттың атын шығаратын төрт тұяғы,
Адамның атын шығаратын тіл мен жағы.
Аттың жақсысы көрмеде,
Кісінің жақсысы түрмеде.
Аттың көркі – жал,
Адамның көркі – мал.
Ауру адам айт күні өледі.
Ауру адам әдетте ынжық болады.
Ауру адам – қаяушыл.
Ауру адам не болса соны айтады.
Ауру адам өле-өлгенше жаннан үміт күтеді.
Ауру адамның айтқан өсиеті
Жақсылық жайында болады.
Ауру (жан) иесіне тәтті.
Ауру кісі күлкі сүймес.
Ауру кісі күлкі сүймес,
Ауыр жүкті жылқы сүймес.
Ауру кісі күлкі сүймейді,
Ит жүйрігін түлкі сүймейді.
Ауру кісі тырысқақ,
Аш кісі ұрысқақ.
Ауру шықпаған жаннан дәмелі,
Жалқау бітпеген малдан дәмелі.
Ауылыңда айна бұлағың болса,
Кісі құдығынан су ішпе.
Ауыр жол – атанды сынайды,
Ауыр іс – адамды сынайды.
Аш адам – әлек,
Онымен тоқтың ісі жоқ.
Аш адам жүріп өледі.
Аш адам не жемейді,
Тоқ адам не демейді.
Аш адам тұрып өлмейді, жүріп өледі.
Аш адам ұрысқақ,
Ақсақ қой тырысқақ.
Аш адам ұрысқақ,
Арық қой тырысқақ.
Аш адам ұрысқақ, ауру адам тырысқақ.
Аш адамның қойнында нан тұрмас.
Аш адамның тоқпен ісі жоқ,
Тоқ адамның ашпен ісі жоқ.
Аш елден ит қашады,
Азған адамнан бит қашады.
Аш кісі май таңдамас.
Аш кісі май таңдамас,
Кәрі қыз бай таңдамас.
Аш кісі ұрысқақ,
Ауру кісі тырысқақ.
Аш кісі ұрысқақ келер,
Арық қой тырысқақ келер.
Аш кісінің ашуы жаман.
Аштан өлген кісінің моласы жоқ.
Аштарханда атты кісі таң болды.
Ашу адамның сүйегін қақтайды,
Жүрегін таптайды.
Ашыққан адам елге қонады,
Ашыққан бүркіт торға қонады.
Аяғы сынған кісіге не серуен керек.
Аяр адам күншіл, күншіл адам міншіл.
Аяулы ғой кісіде тек кісілік,
Инабаты, қасиеті кішілік.
maqal-matel.kz