А

Ағайын ала болса, ат азады.
***
Ағайынның аты арымас.
***
Адам арын ойлайды,
Надан дүниеге тоймайды.
***
Адам бір терінің ішінде,
арық та болады, семіз де болады.
***
Адам жақсысын лебізінен танисың,
Ат жақсысын семізінен танисың.
***
Адам жұтамай, мал жұтамайды.
***
Адам жылқы мінезді:
Бір күнде түлейді,
Бір күнде жүдейді.
***
Адам көңілден азады, тілден жазады.
***
Адам құлақтан азады,
Ат тұяқтан азады.
***
Адам құлақтан азады, көңілден семіреді.
***
Адам қызығы – қарығанша,
Ат қызығы – арығанша.
***
Адамды азық арытады,
Атты қазық арытады.
***
Адамды қанағат аздырмайды,
Қайғы аздырады.
***
Адамды ой арытар,
Атты той арытар.
***
Адамды сыбыс аздырар,
Атты мініс аздырар.
***
Адамнан тілеген ариды,
Құдайдан тілеген жариды.
***
Адамнан тілеген арыды,
Құдайдан тілеген жарыды.
***
Адалдық үшін арыдым деме.
***
Адасқан ақылдан азар.
***
Ажалсыз аштан өлмес.
***
Азған елге би болма,
Арыған атқа басаубіл болма.
***
Аздың ашпыз дегеніне нанба,
көптің тоқпыз дегеніне нанба.
***
Аздың «ашпын» дегеніне нанба,
Көптің «жоқпын» дегеніне нанба.
***
Азығы бар арымас.
***
Азықлы ат арымас.
***
Азықты ат арымас.
***
Ай жарықта қоян арық.
***
Ай жарық, қоян арық.
***
Аймен келер тоқтықтан,
айман кетер жоқтықтан.
***
Айрылған азады,
Қосылған озады.
***
Айрылғанның азары шын,
Қосылғанның озары шын.
***
Айтқанмен жарамазан тоямыз ба,
Бұрынғының кәдесін қоямыз ба?
***
Ақ бидайдың қадірін
Ашыққанда білерсің.
Ағарғанның қадірін
Қыс шыққанда білерсің
***
Ақ жүрген адам азбас.
***
Ақ қошқар бүгін сойылар,
Алдыңа басы қойылар,
Ашыққан қарын тойынар.
***
Ақкөңілдің аты арымас, тоны тозбас.
***
Ақпейілдінің аты арымас.
***
Ақпейілдің аты азып, тоны тозбас.
***
Ақсақ қой әлденгенше,
Сау қой сөлденеді.
***
Ақсақ жатып семірер.
***
Ақсақ қой жатып семіреді.
***
Ақтығың мол болса, ашаршылық келмейді.
***
Ақыл азбайды,
Білім тозбайды.
***
Ақыл – аздырмайтын тон,
Білім – таусылмайтын кен.
***
Ақыл алсаң, азбассың,
Көпті көрген көнеден.
***
Ақыл арымас, алтын шірімес.
***
Ақыл байлық – азбас байлық.
***
Ақылды адам ашықса,
Ақылымен тоғаяр.
Ақылсыз адам ашықса,
Аз ақылы жоғалар.
***
Ақылды болсаң, азбайсың,
Білімді болсаң, маздайсың.
***
Ақылы жоқ азғана сөзге семірер.
***
Ақымақ білмес атының арығанын,
көсе білмес жасының кәрілігін.
***
Ақымақ жылынса, тон киместей,
Тойса, нан жеместей.
***
Ақымақтың достығы,
Шекпенің жыртылып, шенің алынғанша,
Немесе асың таусылып, атың арығанша.
***
Ақырғы бай аштан өледі.
***
Ақыры байдың түбі аштан өледі.
***
Албары қонақ аштан өледі.
***
Алғыс алған арымас,
Қарғыс алған жарымас.
***
Алланың атын сатып, молла семіреді,
Ханның атын сатып, қазы семіреді.
***
Алма же де, су ішкін,
Ауырмасаң, маған кел.
Жиде же де, су ішкін,
Семірмесең, маған кел.
***
Алты ай баққан арықты
Бір күн ұрындырған өлтірер.
***
Алты ай мінсе арымас
***
Алты айлық жолға арымас
Атан деген көлік бар.
Асып-тасса ағайынын танымас
Адам деген «ұлық» бар.
***
Алты күн аш болсаң,
Анаңнан безерсің.
***
Алты күн аш болсаң, атаңнан безерсің.
***
Алты күн аш болсаң да,
Ата әдетін қойма.
***
Алтын тыққан адам арықтап өлер.
***
Алтын шірімес, дау арымас.
***
Алшын жеген мал:
Не тойынады, не сойылады.
***
Аналы баланың өзі тоқ,
анасыз баланың көзі тоқ.
***
Аңшылық жан семіртеді.
***
Арам жесең, тоя же.
***
Арғымақ арыды деп жолға тастама,
Құлыны жоқ деп ерді жерге тастама.
***
Арғымақ арыса да –
Шұлғығанын қоймайды.
***
Арғымақ арыса қарға адым жер мұң болар.
***
Арғымақ ат арыса да, жабы болмас.
***
Арғымақ ат жабы болмайды,
Жалы кетіп арыса да.
Назары аштың көзі болмайды,
Бақ пен Қыдыр дарыса да.
***
Арғымақ ат жабы болмайды,
Жалы кетіп арыса да.
Назары аштың көзі тоймайды,
Бақ пен Қыдыр дарыса да.
***
Арғымақ байлап не керек,
Арықтап жалы кеткен соң.
Ағайын-туыс не керек?
Аңдысып күні өткен соң.
***
Арғымақ жабы болмайды,
Жалы кетіп арыса да.
Назары аштың көзі тоймайды,
Бақ пен Қыдыр дарыса да.
***
Арғымақтан жал кетсе,
Қарға адым жер мұң болар.
Қара көзден нұр тайса,
Жарық күнің түн болар.
***
Арғымақтың баласы,
Арыса, сыны қайтар ма!
Асыл заттың баласы
Дұшпанға сырын айтар ма!
***
Арқандап баққан ат арық.
***
Арқасы бүтін ат семіз.
***
Арқасы бүтін атқа арықтық жоқ,
Борышсыз жігітке кедейлік жоқ.
***
Арқасы сау атқа арықшылық жоқ.
***
Арпадан ат арымайды
***
Арпасы бардың ат арымас.
***
Арсыздық – ашыққаннан шығады,
Аңсыздық – асыққаннан шығады,
Пәсміздік масыққаннан шығады.
***
Артында бар – оңалар,
Арық айтып семіз шық.
***
Арыған ат ауыздығын да ауырсынар.
***
Арыған ат шұқанақ санайды,
Ашыққан ат қолыңды жалайды,
Жараған ат көзіңе қарайды.
***
Арыған атты ауыстыр.
***
Арыды деп атыңды тастама.
***
Арыды деп атыңды тастама,
Шаршағанда медет болар.
Тозды деп тоныңды тастама,
Тоңғанда керек болар.
***
Арық айтып, семіз шық.
***
Арық ат сусауық.
***
Арық ат – тулақ,
Ашаң жігіт – қунақ.
***
Арық атанда қом бола ма,
Арық атта жал бола ма?
***
Арық атқа алтын жүген жараспас,
Салдақы қатынға сылқымдық жараспас.
***
Арық атқа жал бітер,
Арық қойға май бітер.
Сұғанаққа шыр бітпес,
Ұятсызға ар бітпес.
***
Арық атқа жал бітсе,
жанына торсық байлатпас,
жаман адамға мал бітсе,
қасына қоңсы қондырмас,
қондырса да оңдырмас.
***
Арық атқа қамшы ауыр.
***
Арық атқа қамшы жау,
Жыртық үйге тамшы жау.
***
Арық атқа қамшы ойнар,
Жыртық үйге тамшы ойнар.
***
Арық атқа қамшы үйір,
Жыртық үйге тамшы үйір.
***
Арық атты түс те бақ,
Қарғып тұрса қанатың.
***
Арық аттың бабын тапсаң – тұлпар,
Күйкентайдың күйін тапсаң – сұңқар.
***
Арық болайын деген айуанды
Шайтан қуып оттатпайды.
***
Арық деген жаман тай,
Жазға шығып ат болар.
Жамандығың сезілсе,
Жақын кісің жат болар.
***
Арық көңіл – жарық.
***
Арық көңіл – шарық
***
Арық қойда төстік жоқ.
***
Арық қой тырысқақ,
Аш кісі ұрысқақ.
***
Арық малға суық өш,
Даулы кісіге әкім өш.
***
Арық малды асырасаң,
Аузы-мұрныңды май етер.
***
Арық малды асырасаң,
Аузы-мұрның май болар.
Жаман кісіні асырасаң,
Аузы-мұрның қан болар.
***
Арық малды асырасаң,
Аузы-мұрның май етер.
Жауыз адам асырасаң,
Аузы-мұрның қан етер.
***
Арық малды асырасаң,
Аузы-мұрның май қылады.
Арық адамды асырасаң,
Аузыңды ұрып, қан қылады.
***
Арық малды асырасаң,
Ауыз-мұрныңды май етер.
Арық кісіні асырасаң,
Ауыз-мұрныңды қан етер.
***
Арық пен семіздің бауыры бірдей,
Жақсы мен жаманның жаны бірдей.
***
Арық пен семіздің бәрі бірдей,
Жаман мен жақсының жаны бірдей.
***
Арық пен семіздің жаны бірдей,
Жақсы мен жаманның жаны бірдей.
***
Арық пенен семіздің
Бір-бірінен несі артық?
Қол басындай еті артық.
Ерден ердің несі артық,
Ел сыйлайтын беті артық.
***
Арық семіреді, толған төгіледі, тұрған шөгіледі.
***
Арық семіреді, семіз арықтайды.
***
Арық семіреді, ауру жазылады.
***
Арық семіреді,
Толған төгіледі,
Тұрған шөгіледі.
***
Арық сиырға жуан мүйіз.
***
Арық түйе – қоңалар.
***
Арықтағанның күші бар,
Семізде көптің көзі бар.
***
Арықты күтсең, тойынар,
Кәріні күтсең, сойылар.
***
Арықты мінгенше, аяғыңа мін.
***
Арықтың жілігі татымас.
***
Арықтың сорпасында дәм болмайды,
Ақылсыздың сөзінде мән болмайды.
***
Арымақ, семірмек – көңілден.
***
Арымақ, семірмек – ойдан.
***
Арымаңыз, ашпаңыз,
Тер төгуден қашпаңыз.
***
Арыстан аш, доңыз тоқ.
***
Арыстан аш болады,
Доңыз тоқ болады.
***
Ас қадірін тоқ білмейді.
***
Ас қадірін тоқ білмес,
Ат қадірін жоқ білмес.
***
Ас ішіп ауырғанша, аш сау жүр.
***
Асқабақпен семірген малың құрсын,
Жөмелекпен ұзарған шашың құрсын.
***
Асқа барсаң – аш бар,
Тойға барсаң – тоқ бар,
Той қызығы – көкпар.
***
Аспаздың қарыны
Асқанына тояды.
***
Астауда қалған суды
Арық қой ішеді.
***
Астығы бар аш болмас.
***
Асық ойнаған азар,
Доп ойнаған тозар.
Бәрінен қой баққан озар.
***
Асық ойнаған – ақтық,
Доп ойнаған – тоқтық.
***
Асыққан тез ариды,
Жүгіріп жол алмас болар.
***
Асықтың етін
Аштан өлсең де жеме,
Тобықтың етін,
Тойып отырсаң да тастама.
***
Асыңа тойғызбасаң да,
Асыл ниетіңе тойғыз.
***
Асыңа тойғызбасаң да, ақ ниетіңе тойғыз.
***
Ат аяғынан семірер,
Адам құлағынан семірер.
***
Ат арығы иесінен,
Құлын арығы биесінен.
***
Ат арығы міністен,
Қой арығы өрістен.
***
Ат арықтаса, тулақ болар,
Ер арықтаса, қонақ болар.
***
Ат арыса – тулақ,
Ер арыса – аруақ.
***
Ат арыса, айшылық жер мұң болар.
***
Ат арытпай жол бітпейді.
***
Ат аяғынан семірер,
Адам құлағынан семірер.
***
Ат баққан аш болады,
Аттанған күні тоқ болады.
***
Ат барған жерге арықтай,
Өгіз жетер жалықпай.
***
Ат дорба түбін иіскемей тоймайды.
***
Ат қадірін білмесең,
Жаяушылық берсін жазаңды.
Ас қадірін білмесең,
Ашаршылық берсін жазаңды.
***
Ат қызығы арығанша,
Адам қызығы қарығанша.
***
Ат күйгелек болса – арық,
Ер күйгелек болса – кәріп.
***
Ат майы толады,
Киім майы толмайды.
***
Ат семірсе, иесін тебер.
***
Ат тойған жеріне,
Ер туған жеріне.
***
Атақты ұры аштан өледі.
***
Атасы жуастан би шықпас,
Сүрегі арықтан семіз шықпас.
***
Атты күнде мінсең – тулақ,
Аптада мінсең – қунақ.
***
Атты қамшымен ұрып секірте алғаныңмен,
Семірте алмайсың.
***
Атты қоңына қарап мін,
Асты қорыңа қарап іш.
***
Аты жадау дегенше,
Иесі қарау десеңші.
***
Аты семіздің – жолы тегіс.
***
Атын алдырған
Ерін жоқтамайды.
Басын алдырған
Сақалын жоқтамайды.
***
Атың арық болса, бір шап,
Отының аз болса, бір жақ.
***
Атың арып, тулақ болсын,
Ерің арып, аруақ болсын.
***
Атың арық болса, бір шап,
Отының аз болса, бір жақ.
***
Атың арымаса, суға сал,
Болдырмаса, құмға сал.
***
Атыңды сат, тоныңды сат,
Жатарыңда бір тойып жат.
***
Аузы кіші, қарны әйдік,
Қой семірсе, көтерер.
***
Аузы кіші, қарны әйдік,
Қой семірсе, көтерер.
Қарны кіші, аузы әйдік,
Ит семірсе, көтерер.
***
Ауру аздырады,
Өлім аз қылады.
***
Ауру аздырады,
Суық тоңдырады.
***
Ауру жайын сау білмес,
аштың жайын тоқ білмес.
***
Ауыл толы есектен,
Арық та болса, ат жақсы.
***
Ауырса, кім азбайды,
Жарлы болса, кім тозбайды.
***
Ауырып ажалымен өлмеді,
Аштан үзіліп өлді.
***
Аш адам – әлек,
Онымен тоқтың ісі жоқ.
***
Аш адам жүріп өледі.
***
Аш адам тұрып өлмейді, жүріп өледі.
***
Аш адам ұрысқақ,
Ақсақ қой тырысқақ.
***
Аш адам ұрысқақ,
Арық қой тырысқақ.
***
Аш адам ұрысқақ, ауру адам тырысқақ.
***
Аш адамның қойнында нан тұрмас.
***
Аш адамның тоқпен ісі жоқ,
Тоқ адамның ашпен ісі жоқ.
***
Аш ақылмен тоқ болмайды.
***
Аш асығыс,
Тоқ тыныш.
***
Аш атасын тыңдамас.
***
Аш атым тоқ, тоқ атым жоқ.
***
Аш ауыл айранды бұрын ішеді.
***
Аш бала тоқ баладай ойнамайды,
Тоқ бала аш баланы ойламайды.
***
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала «аш болам» деп ойламайды.
***
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
тоқ бала еш нәрсені ойламайды.
***
Аш болып тірі жүргенше,
Тоқ болып өлген артық.
***
Аш елден ит қашады,
Азған адамнан бит қашады.
***
Аш ит ет тапса, асай береді:
Иесінің түйесі ме, дажалдың есегі ме, оған бәрібір.
***
Аш итке ас берсең,
Анаңа тартқаның.
Жаяуға ат берсең
Атаңа тартқаның.
***
Аш иттің артын сұқ ит жалайды.
***
Аш кезінде берген күлше
Тоқ кезінде берген түйеден артық.
***
Аш кісі ұрысқақ,
Арық кісі тырысқақ.
***
Аш кісі ұрысқақ,
Ауру кісі тырысқақ.
***
Аш кісі ұрысқақ келер,
Арық қой тырысқақ келер.
***
Аш кісінің ашуы жаман.
***
Аш қадірін тоқ білмес,
Ауру қадірін сау білмес.
***
Аш қазаны болмас,
Әлім қазаны аш болмас.
***
Аш қасқыр қораңа шапса,
Бірін жеп, онын жаралайды.
***
Аш құлақтан тыныш құлақ жақсы.
***
Аш мал өреген, аш ит үреген.
***
Аш не жемес,
Тоқ не демес.
***
Аш отырып, ас таңдайды,
жаяу отырып, ат тандайды.
***
Аш отырып, ас таңдама,
Жаяу жүріп, ат таңдама.
***
Аш пәледен қаш пәле.
***
Аш та отыра алмайсың,
Ашып та отыра алмайсың.
***
Аш тамағым, тыныш құлағым.
***
Аш тұзын ішіп отыр,
Соңғы cөзін айтып отыр.
***
Аш үйде айран ұйымас.
***
Ашаршылық көрмеген,
ас қадірін білмейді,
жаяушылық көрмеген,
ат қадірін білмейді.
***
Ашаршылықта бай баласы бұрын өледі.
***
Ашаршылықта жеген құйқаның дәмі кетпейді.
***
Ашаршылықта қомағай бұрын өледі.
***
Ашаршылықта
Түйенің сіңірі де тәтті,
Тоқшылықта
Қозының құйрығы да қатты.
***
Ашаршылықтан көп көрдім,
Май жеген өлмейді екен.
***
Ашаршылықты көп көрген,
өзі тоймай мә демес.
***
Ашаршылықты көп көрген
Өзі тоймай «мә» демес.
Жетімдікті көп көрген
Үш шақыртпай, «а» демес.
***
Ашқа қазан астырма,
Тоңғанға отын жақтырма.
***
Ашқан қарын тоймастай,
тойған қарын ашпастай.
***
Ашқарақ батасыз асқа қолын созады.
***
Ашта жеген құйқаны тоқта ұмытпа.
***
Аштан өлмей, көштен қалмай.
***
Аштан өлместей,
Көштен қалмастай.
***
Аштан өлген кісінің моласы жоқ.
***
Аштан өлгеннен жарылып өлген абзал.
***
Аштан өлсең де, ата кәдеңді қойма.
***
Аштық ас талғатпайды,
Ашықтық жас талғатпайды.
***
Аштықтан сұқтық жаман.
***
Аштың ақылы астан әрі аспайды.
***
Аштың ақылы болмас,
Тоқтың – қайғысы.
***
Аштың ақылы тамағында,
Жаяудың ақылы табанында.
***
Аштың ақылы тамағында,
Ұйықтамағанның ақылы қабағында.
***
Аштың аңы жүрмейді,
Тоқтың тәубесі жүрмейді.
***
Аштың қарны тойса да,
Назары тоймас.
***
Аштың ойы тамағында,
Жаяудың ойы табанында.
***
Ашыққан адам елге қонады,
Ашыққан бүркіт торға қонады.
***
Ашыққан естен қалмас.
***
Ашыққан қарын тойынар,
Ашылған етек жайылар.
***
Ашыққан не жемейді,
Ашынған не демейді.
***
Ашыққан ұры, ашынған долы келеді.
***
Ашыққан ұры болады,
Ашынған тілді болады.
***
Ашыққанға қазан астырма,
Тоңғанға от жақтырма.
***
Ашыққаннан құныққан жаман.
***
Ашыққанның екі көзі нанда,
Тойынғанша қарамайды тамға.
***
Ашықсаң, атаң боғын жерсің.
***
Ашынған тілді болар,
Ашыққан ұры болар.
***
Аяз арыққа жау.
***
Аяңшыл ат – арымас!
***
Аяңшыл ат арымас,
Білімді жігіт тарылмас.

maqal-matel.kz