Ағайын ала болса, ат азады.
Ағайынның аты арымас.
Адам арын ойлайды,
Надан дүниеге тоймайды.
Адам бір терінің ішінде,
арық та болады, семіз де болады.
Адам жақсысын лебізінен танисың,
Ат жақсысын семізінен танисың.
Адам жұтамай, мал жұтамайды.
Адам жылқы мінезді:
Бір күнде түлейді,
Бір күнде жүдейді.
Адам көңілден азады, тілден жазады.
Адам құлақтан азады,
Ат тұяқтан азады.
Адам құлақтан азады, көңілден семіреді.
Адам қызығы – қарығанша,
Ат қызығы – арығанша.
Адамды азық арытады,
Атты қазық арытады.
Адамды қанағат аздырмайды,
Қайғы аздырады.
Адамды ой арытар,
Атты той арытар.
Адамды сыбыс аздырар,
Атты мініс аздырар.
Адамнан тілеген ариды,
Құдайдан тілеген жариды.
Адамнан тілеген арыды,
Құдайдан тілеген жарыды.
Адалдық үшін арыдым деме.
Адасқан ақылдан азар.
Ажалсыз аштан өлмес.
Азған елге би болма,
Арыған атқа басаубіл болма.
Аздың ашпыз дегеніне нанба,
көптің тоқпыз дегеніне нанба.
Аздың «ашпын» дегеніне нанба,
Көптің «жоқпын» дегеніне нанба.
Азығы бар арымас.
Азықлы ат арымас.
Азықты ат арымас.
Ай жарықта қоян арық.
Ай жарық, қоян арық.
Аймен келер тоқтықтан,
айман кетер жоқтықтан.
Айрылған азады,
Қосылған озады.
Айрылғанның азары шын,
Қосылғанның озары шын.
Айтқанмен жарамазан тоямыз ба,
Бұрынғының кәдесін қоямыз ба?
Ақ бидайдың қадірін
Ашыққанда білерсің.
Ағарғанның қадірін
Қыс шыққанда білерсің
Ақ жүрген адам азбас.
Ақ қошқар бүгін сойылар,
Алдыңа басы қойылар,
Ашыққан қарын тойынар.
Ақкөңілдің аты арымас, тоны тозбас.
Ақпейілдінің аты арымас.
Ақпейілдің аты азып, тоны тозбас.
Ақсақ қой әлденгенше,
Сау қой сөлденеді.
Ақсақ жатып семірер.
Ақсақ қой жатып семіреді.
Ақтығың мол болса, ашаршылық келмейді.
Ақыл азбайды,
Білім тозбайды.
Ақыл – аздырмайтын тон,
Білім – таусылмайтын кен.
Ақыл алсаң, азбассың,
Көпті көрген көнеден.
Ақыл арымас, алтын шірімес.
Ақыл байлық – азбас байлық.
Ақылды адам ашықса,
Ақылымен тоғаяр.
Ақылсыз адам ашықса,
Аз ақылы жоғалар.
Ақылды болсаң, азбайсың,
Білімді болсаң, маздайсың.
Ақылы жоқ азғана сөзге семірер.
Ақымақ білмес атының арығанын,
көсе білмес жасының кәрілігін.
Ақымақ жылынса, тон киместей,
Тойса, нан жеместей.
Ақымақтың достығы,
Шекпенің жыртылып, шенің алынғанша,
Немесе асың таусылып, атың арығанша.
Ақырғы бай аштан өледі.
Ақыры байдың түбі аштан өледі.
Албары қонақ аштан өледі.
Алғыс алған арымас,
Қарғыс алған жарымас.
Алланың атын сатып, молла семіреді,
Ханның атын сатып, қазы семіреді.
Алма же де, су ішкін,
Ауырмасаң, маған кел.
Жиде же де, су ішкін,
Семірмесең, маған кел.
Алты ай баққан арықты
Бір күн ұрындырған өлтірер.
Алты ай мінсе арымас
Алты айлық жолға арымас
Атан деген көлік бар.
Асып-тасса ағайынын танымас
Адам деген «ұлық» бар.
Алты күн аш болсаң,
Анаңнан безерсің.
Алты күн аш болсаң, атаңнан безерсің.
Алты күн аш болсаң да,
Ата әдетін қойма.
Алтын тыққан адам арықтап өлер.
Алтын шірімес, дау арымас.
Алшын жеген мал:
Не тойынады, не сойылады.
Аналы баланың өзі тоқ,
анасыз баланың көзі тоқ.
Аңшылық жан семіртеді.
Арам жесең, тоя же.
Арғымақ арыды деп жолға тастама,
Құлыны жоқ деп ерді жерге тастама.
Арғымақ арыса да –
Шұлғығанын қоймайды.
Арғымақ арыса қарға адым жер мұң болар.
Арғымақ ат арыса да, жабы болмас.
Арғымақ ат жабы болмайды,
Жалы кетіп арыса да.
Назары аштың көзі болмайды,
Бақ пен Қыдыр дарыса да.
Арғымақ ат жабы болмайды,
Жалы кетіп арыса да.
Назары аштың көзі тоймайды,
Бақ пен Қыдыр дарыса да.
Арғымақ байлап не керек,
Арықтап жалы кеткен соң.
Ағайын-туыс не керек?
Аңдысып күні өткен соң.
Арғымақ жабы болмайды,
Жалы кетіп арыса да.
Назары аштың көзі тоймайды,
Бақ пен Қыдыр дарыса да.
Арғымақтан жал кетсе,
Қарға адым жер мұң болар.
Қара көзден нұр тайса,
Жарық күнің түн болар.
Арғымақтың баласы,
Арыса, сыны қайтар ма!
Асыл заттың баласы
Дұшпанға сырын айтар ма!
Арқандап баққан ат арық.
Арқасы бүтін ат семіз.
Арқасы бүтін атқа арықтық жоқ,
Борышсыз жігітке кедейлік жоқ.
Арқасы сау атқа арықшылық жоқ.
Арпадан ат арымайды
Арпасы бардың ат арымас.
Арсыздық – ашыққаннан шығады,
Аңсыздық – асыққаннан шығады,
Пәсміздік масыққаннан шығады.
Артында бар – оңалар,
Арық айтып семіз шық.
Арыған ат ауыздығын да ауырсынар.
Арыған ат шұқанақ санайды,
Ашыққан ат қолыңды жалайды,
Жараған ат көзіңе қарайды.
Арыған атты ауыстыр.
Арыды деп атыңды тастама.
Арыды деп атыңды тастама,
Шаршағанда медет болар.
Тозды деп тоныңды тастама,
Тоңғанда керек болар.
Арық айтып, семіз шық.
Арық ат сусауық.
Арық ат – тулақ,
Ашаң жігіт – қунақ.
Арық атанда қом бола ма,
Арық атта жал бола ма?
Арық атқа алтын жүген жараспас,
Салдақы қатынға сылқымдық жараспас.
Арық атқа жал бітер,
Арық қойға май бітер.
Сұғанаққа шыр бітпес,
Ұятсызға ар бітпес.
Арық атқа жал бітсе,
жанына торсық байлатпас,
жаман адамға мал бітсе,
қасына қоңсы қондырмас,
қондырса да оңдырмас.
Арық атқа қамшы ауыр.
Арық атқа қамшы жау,
Жыртық үйге тамшы жау.
Арық атқа қамшы ойнар,
Жыртық үйге тамшы ойнар.
Арық атқа қамшы үйір,
Жыртық үйге тамшы үйір.
Арық атты түс те бақ,
Қарғып тұрса қанатың.
Арық аттың бабын тапсаң – тұлпар,
Күйкентайдың күйін тапсаң – сұңқар.
Арық болайын деген айуанды
Шайтан қуып оттатпайды.
Арық деген жаман тай,
Жазға шығып ат болар.
Жамандығың сезілсе,
Жақын кісің жат болар.
Арық көңіл – жарық.
Арық көңіл – шарық
Арық қойда төстік жоқ.
Арық қой тырысқақ,
Аш кісі ұрысқақ.
Арық малға суық өш,
Даулы кісіге әкім өш.
Арық малды асырасаң,
Аузы-мұрныңды май етер.
Арық малды асырасаң,
Аузы-мұрның май болар.
Жаман кісіні асырасаң,
Аузы-мұрның қан болар.
Арық малды асырасаң,
Аузы-мұрның май етер.
Жауыз адам асырасаң,
Аузы-мұрның қан етер.
Арық малды асырасаң,
Аузы-мұрның май қылады.
Арық адамды асырасаң,
Аузыңды ұрып, қан қылады.
Арық малды асырасаң,
Ауыз-мұрныңды май етер.
Арық кісіні асырасаң,
Ауыз-мұрныңды қан етер.
Арық пен семіздің бауыры бірдей,
Жақсы мен жаманның жаны бірдей.
Арық пен семіздің бәрі бірдей,
Жаман мен жақсының жаны бірдей.
Арық пен семіздің жаны бірдей,
Жақсы мен жаманның жаны бірдей.
Арық пенен семіздің
Бір-бірінен несі артық?
Қол басындай еті артық.
Ерден ердің несі артық,
Ел сыйлайтын беті артық.
Арық семіреді, толған төгіледі, тұрған шөгіледі.
Арық семіреді, семіз арықтайды.
Арық семіреді, ауру жазылады.
Арық семіреді,
Толған төгіледі,
Тұрған шөгіледі.
Арық сиырға жуан мүйіз.
Арық түйе – қоңалар.
Арықтағанның күші бар,
Семізде көптің көзі бар.
Арықты күтсең, тойынар,
Кәріні күтсең, сойылар.
Арықты мінгенше, аяғыңа мін.
Арықтың жілігі татымас.
Арықтың сорпасында дәм болмайды,
Ақылсыздың сөзінде мән болмайды.
Арымақ, семірмек – көңілден.
Арымақ, семірмек – ойдан.
Арымаңыз, ашпаңыз,
Тер төгуден қашпаңыз.
Арыстан аш, доңыз тоқ.
Арыстан аш болады,
Доңыз тоқ болады.
Ас қадірін тоқ білмейді.
Ас қадірін тоқ білмес,
Ат қадірін жоқ білмес.
Ас ішіп ауырғанша, аш сау жүр.
Асқабақпен семірген малың құрсын,
Жөмелекпен ұзарған шашың құрсын.
Асқа барсаң – аш бар,
Тойға барсаң – тоқ бар,
Той қызығы – көкпар.
Аспаздың қарыны
Асқанына тояды.
Астауда қалған суды
Арық қой ішеді.
Астығы бар аш болмас.
Асық ойнаған азар,
Доп ойнаған тозар.
Бәрінен қой баққан озар.
Асық ойнаған – ақтық,
Доп ойнаған – тоқтық.
Асыққан тез ариды,
Жүгіріп жол алмас болар.
Асықтың етін
Аштан өлсең де жеме,
Тобықтың етін,
Тойып отырсаң да тастама.
Асыңа тойғызбасаң да,
Асыл ниетіңе тойғыз.
Асыңа тойғызбасаң да, ақ ниетіңе тойғыз.
Ат аяғынан семірер,
Адам құлағынан семірер.
Ат арығы иесінен,
Құлын арығы биесінен.
Ат арығы міністен,
Қой арығы өрістен.
Ат арықтаса, тулақ болар,
Ер арықтаса, қонақ болар.
Ат арыса – тулақ,
Ер арыса – аруақ.
Ат арыса, айшылық жер мұң болар.
Ат арытпай жол бітпейді.
Ат аяғынан семірер,
Адам құлағынан семірер.
Ат баққан аш болады,
Аттанған күні тоқ болады.
Ат барған жерге арықтай,
Өгіз жетер жалықпай.
Ат дорба түбін иіскемей тоймайды.
Ат қадірін білмесең,
Жаяушылық берсін жазаңды.
Ас қадірін білмесең,
Ашаршылық берсін жазаңды.
Ат қызығы арығанша,
Адам қызығы қарығанша.
Ат күйгелек болса – арық,
Ер күйгелек болса – кәріп.
Ат майы толады,
Киім майы толмайды.
Ат семірсе, иесін тебер.
Ат тойған жеріне,
Ер туған жеріне.
Атақты ұры аштан өледі.
Атасы жуастан би шықпас,
Сүрегі арықтан семіз шықпас.
Атты күнде мінсең – тулақ,
Аптада мінсең – қунақ.
Атты қамшымен ұрып секірте алғаныңмен,
Семірте алмайсың.
Атты қоңына қарап мін,
Асты қорыңа қарап іш.
Аты жадау дегенше,
Иесі қарау десеңші.
Аты семіздің – жолы тегіс.
Атын алдырған
Ерін жоқтамайды.
Басын алдырған
Сақалын жоқтамайды.
Атың арық болса, бір шап,
Отының аз болса, бір жақ.
Атың арып, тулақ болсын,
Ерің арып, аруақ болсын.
Атың арық болса, бір шап,
Отының аз болса, бір жақ.
Атың арымаса, суға сал,
Болдырмаса, құмға сал.
Атыңды сат, тоныңды сат,
Жатарыңда бір тойып жат.
Аузы кіші, қарны әйдік,
Қой семірсе, көтерер.
Аузы кіші, қарны әйдік,
Қой семірсе, көтерер.
Қарны кіші, аузы әйдік,
Ит семірсе, көтерер.
Ауру аздырады,
Өлім аз қылады.
Ауру аздырады,
Суық тоңдырады.
Ауру жайын сау білмес,
аштың жайын тоқ білмес.
Ауыл толы есектен,
Арық та болса, ат жақсы.
Ауырса, кім азбайды,
Жарлы болса, кім тозбайды.
Ауырып ажалымен өлмеді,
Аштан үзіліп өлді.
Аш адам – әлек,
Онымен тоқтың ісі жоқ.
Аш адам жүріп өледі.
Аш адам тұрып өлмейді, жүріп өледі.
Аш адам ұрысқақ,
Ақсақ қой тырысқақ.
Аш адам ұрысқақ,
Арық қой тырысқақ.
Аш адам ұрысқақ, ауру адам тырысқақ.
Аш адамның қойнында нан тұрмас.
Аш адамның тоқпен ісі жоқ,
Тоқ адамның ашпен ісі жоқ.
Аш ақылмен тоқ болмайды.
Аш асығыс,
Тоқ тыныш.
Аш атасын тыңдамас.
Аш атым тоқ, тоқ атым жоқ.
Аш ауыл айранды бұрын ішеді.
Аш бала тоқ баладай ойнамайды,
Тоқ бала аш баланы ойламайды.
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала «аш болам» деп ойламайды.
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
тоқ бала еш нәрсені ойламайды.
Аш болып тірі жүргенше,
Тоқ болып өлген артық.
Аш елден ит қашады,
Азған адамнан бит қашады.
Аш ит ет тапса, асай береді:
Иесінің түйесі ме, дажалдың есегі ме, оған бәрібір.
Аш итке ас берсең,
Анаңа тартқаның.
Жаяуға ат берсең
Атаңа тартқаның.
Аш иттің артын сұқ ит жалайды.
Аш кезінде берген күлше
Тоқ кезінде берген түйеден артық.
Аш кісі ұрысқақ,
Арық кісі тырысқақ.
Аш кісі ұрысқақ,
Ауру кісі тырысқақ.
Аш кісі ұрысқақ келер,
Арық қой тырысқақ келер.
Аш кісінің ашуы жаман.
Аш қадірін тоқ білмес,
Ауру қадірін сау білмес.
Аш қазаны болмас,
Әлім қазаны аш болмас.
Аш қасқыр қораңа шапса,
Бірін жеп, онын жаралайды.
Аш құлақтан тыныш құлақ жақсы.
Аш мал өреген, аш ит үреген.
Аш не жемес,
Тоқ не демес.
Аш отырып, ас таңдайды,
жаяу отырып, ат тандайды.
Аш отырып, ас таңдама,
Жаяу жүріп, ат таңдама.
Аш пәледен қаш пәле.
Аш та отыра алмайсың,
Ашып та отыра алмайсың.
Аш тамағым, тыныш құлағым.
Аш тұзын ішіп отыр,
Соңғы cөзін айтып отыр.
Аш үйде айран ұйымас.
Ашаршылық көрмеген,
ас қадірін білмейді,
жаяушылық көрмеген,
ат қадірін білмейді.
Ашаршылықта бай баласы бұрын өледі.
Ашаршылықта жеген құйқаның дәмі кетпейді.
Ашаршылықта қомағай бұрын өледі.
Ашаршылықта
Түйенің сіңірі де тәтті,
Тоқшылықта
Қозының құйрығы да қатты.
Ашаршылықтан көп көрдім,
Май жеген өлмейді екен.
Ашаршылықты көп көрген,
өзі тоймай мә демес.
Ашаршылықты көп көрген
Өзі тоймай «мә» демес.
Жетімдікті көп көрген
Үш шақыртпай, «а» демес.
Ашқа қазан астырма,
Тоңғанға отын жақтырма.
Ашқан қарын тоймастай,
тойған қарын ашпастай.
Ашқарақ батасыз асқа қолын созады.
Ашта жеген құйқаны тоқта ұмытпа.
Аштан өлмей, көштен қалмай.
Аштан өлместей,
Көштен қалмастай.
Аштан өлген кісінің моласы жоқ.
Аштан өлгеннен жарылып өлген абзал.
Аштан өлсең де, ата кәдеңді қойма.
Аштық ас талғатпайды,
Ашықтық жас талғатпайды.
Аштықтан сұқтық жаман.
Аштың ақылы астан әрі аспайды.
Аштың ақылы болмас,
Тоқтың – қайғысы.
Аштың ақылы тамағында,
Жаяудың ақылы табанында.
Аштың ақылы тамағында,
Ұйықтамағанның ақылы қабағында.
Аштың аңы жүрмейді,
Тоқтың тәубесі жүрмейді.
Аштың қарны тойса да,
Назары тоймас.
Аштың ойы тамағында,
Жаяудың ойы табанында.
Ашыққан адам елге қонады,
Ашыққан бүркіт торға қонады.
Ашыққан естен қалмас.
Ашыққан қарын тойынар,
Ашылған етек жайылар.
Ашыққан не жемейді,
Ашынған не демейді.
Ашыққан ұры, ашынған долы келеді.
Ашыққан ұры болады,
Ашынған тілді болады.
Ашыққанға қазан астырма,
Тоңғанға от жақтырма.
Ашыққаннан құныққан жаман.
Ашыққанның екі көзі нанда,
Тойынғанша қарамайды тамға.
Ашықсаң, атаң боғын жерсің.
Ашынған тілді болар,
Ашыққан ұры болар.
Аяз арыққа жау.
Аяңшыл ат – арымас!
Аяңшыл ат арымас,
Білімді жігіт тарылмас.
maqal-matel.kz