А

Ағайын ағайынның күзгісі, айнасы.

Ағашты желім қосады,
Ағайынды келін қосады.

Ағаштың қисығы тезге түседі,
Жігіттің қисығы көзге түседі.

Адал мінез адамдар,
Арттағыларға жол салып
Із тастап өтеді.
Арам мінез адамдар
Арттағыларға тікен төгіп,
Біз тастап өтеді.

Адал сөз – әшекей емес, ақиқат.

Адалдың арқаны үзілмейді,
Қара су сүзілмейді.

Адалбақан ашасыз болмас.

Адам аяғының тұзағы – бала-шаға.

Адам баласы үрілген мес сияқты,
Аузын ашса, босап қоя береді.

Адамның өсуінен,
Арқанның есуінен.

Адамның тізгіні – ақыл.

Аз да болса, қаптай көр.

Аз қойда айран бар да, өре жоқ.

Аз қойда айран бар, өре жоқ,
Аз елде азар бар, төре жоқ.

Азу тісі қаладай,
Жабуы жамшыдай,
Құйырығы қамшыдай,
Бура сойған не сұмдық!

Ай жарығы әлемге,
Шам жарығы түбіне.

Ай қораланса, арысыңды сайла,
Көктемде қонысыңды сайла.

Ай қораланса, арысыңды сайла,
Күн қораланса, күрегіңді сайла.

Ай құлақтанса, күрегіңді сайла,
Күн құлақтанса, қораңды сайла.

Айғырың үнді болсын,
Қошқарың жүнді болсын.

Айна, айна емес, халық айна.

Айна менен тарақ бар,
Алмасаң да қарап қал.

Айнаға қарағанша, айналаңа қара.

Айнаға қарап емес,
Адамға қарап түзел.

Айран ұйытса, іріткен,
Тері илесе, шіріткен.

Айтқызған жаманның ісі,
Қамшылатқан шабанның ісі.

Айында келгенге аяқ,
Күнінде келгенге таяқ.

Айыр пішен қасында,
Кісен кереге басында.

Айыр інген кез келсе,
Мұрындығы қалар жырылып.

Ақ жүзің де айнадай, перде болса,
Құл құтырар, төсегін төрге салса.
Жігітім кедей болса, сөз айта алмас,
Қылышынан қан тамған ер де болса.

Ақ теріні қара теріге айырбастап.

Ақсақ қой ауыл қасында,
Иә, құдық басында.

Ақсақтың аяғы жетпесе де, таяғы жетеді.

Ақсұңқар, ұшқырмын деп мақтанба,
Алдыңда құрулы тұрған торлар бар.
Арғымақ, жүйрікпін деп мақтанба,
Алдыңда қазулы тұрған орлар бар.

Ақшасыз базарға барғанша,
Кетпен алып мазарға бар.

Ақыл – алтын сандық,
Адамына қарай ашылар.

Ақыл – шам-шырағың түндегі,
Білімділік – жарық көзі күндегі.

Ақыл надан басқа кірмейді,
Темір шеге тасқа кірмейді.

Ақылды азаматтың: қолы – қару,
Басы – сандық, тілі – кілт.

Ақылды кісі – азбайды,
Асыл бұйым тозбайды.

Ақылдыға ишарат, ақымаққа таяқ.

Ақылдың өлшеуі – қалам.

Ақылсызға қонған бақ
Түбі тесік қанар қап.

Ақылы жоқ ақымақтан,
Тоқпақ ұрған бақсы артық.

Ақымақ күндіз шам жағады.

Ақымаққа таяқ.

Ақымаққа іс тапсырған,
жіптің ұшын жоғалтқанмен бір.

Ала жібін алмасам,
даудың менде не ісі бар,
ел ішінде қонбасам,
жаудың менде не ісі бар.

Ала жіпті аттамағанңың абыройы биік.

Алған жарың жақсы болса, ат үстінен дүбір ет,
алған жарың жаман болса, шиге кіріп сыбыр ет.

Алғаның жақсы болса – абыройыңның тұрағы,
Атың жақсы болса – дүниенің пырағы.
Балаң жақсы болса – екі көздің шам-шырағы!

Алса – құсым,
Алмаса – желпуішім.

Алтын балдақ –
Қол сәні,
Әшекей, кесте –
Тон сәні.

Алтын белдік – бел сәні,
Алтын жиһаз – ел сәні.

Алтын қайшы пішкенге жақсы,
Алтын қасық ішкенге жақсы.

Алтын тон кисең, атаңды ұмытпа,
Тоғайға барсаң, балтаңды ұмытпа.

Алтынды еріте білмеген ірітер,
Теріні илей білмеген шірітер.

Алыстан арбалағанша,
Жақыннан дорбала.

Анадан алтау туғанша,
Жалғыз туса нетеді,
Елге тұлға болғалы;
Қарағайға қарсы бұтақ біткенше,
Еменге айыр бұтақ бітсе, нетеді,
Құсқа тұғыр болғалы.

Анамды жақсы көргендіктен
Келісін түйдім.
Ауылымды жақсы көргендіктен
Желісін сүйдім.

Андыз болса, ат өлмес,
Айыр болса, ер өлмес.

Аңғал алдындағы орды,
Ашыққан қарға торды көрмейді.

Аңшы мүшелес, бай кіселес.

Аңқау құс торға аунайды,
Аңқау адам күлге аунайды.

Арба иесі күпшектер,
киіз иесі білектер.

Арамдықтың арқаны қысқа.

Арамзаның пышағы алқымынан тозады,
Ақкөңілдің пышағы ұшынан тозады.

Арба иесі көпшіктер,
Кигіз иесі білектер.

Арба иесі – күпшек,
Киіз иесі – білек.

Арба кімдікі болса,
Күпшек сонікі.

Арзан мүлік сатып алатын бай емеспіз.

Арқан үзіледі, борыш үзілмейді.

Арқанды ат – қазығына оралар.

Арқанның батқанын иесі емес, түйесі білер.

Арқанның ұзыны жақсы,
Сөздің қысқасы жақсы.

Арқауын көріп бөзін ал,
Анасын көріп қызын ал.

Арпасыз дорбаға ат та жақындамайды.

Арпасыз дорбаны ат иіскемейді.

Артқан жүгің ауыр болса,
Атаның жауыр болады.

Артқан жүгің ауыр болса,
Ат-атаның жауыр болады.

Артқы түйенің жүгі ауыр.

Ары жат, бері жат – төсек тарлығы,
Ары тарт, бері тарт – көңіл тарлығы.

Арық ат – тулақ,
Ашаң жігіт – қунақ.

Арық атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман кісіге мал бітсе,
Қасына қоңсы қондырмас,
Қондырса да оңдырмас.

Арық көңіл – шарық

Асқабақпен семірген малың құрсын,
Жөмелекпен ұзарған шашың құрсын.

Аспаннан былғары жауса да,
Құлға оқшантай тимейді.

Асықпа, қарға,
Түсерсің торға.

Асыл пышақ қап түбінде жатпайды.

Асылсаң, биік дарға асыл,
Аяғың жерге тимесін.

Атадан мұра қын қалады,
Шеберден, сірә, мін қалады.

Ат айналып қазығын табады,
Ер айналып мекенін табады.

Ат арыса – тулақ,
Ер арыса – аруақ.

Ат аунаған жерде түк қалады,
Нар аунаған жерде жүк қалады.

Ат арықтаса, тулақ болар.

Ат арықтаса, тулақ болар,
Ер арықтаса, қонақ болар.

Ат әрі көлік, әрі жолдас,
Әрі мүлік, әрі ас.

Ат басына күн туса,
Көгендегі қой болар.
Ер басына күн туса,
Бота төбе үй болар.

Ат болатын құлынның мүшесінен,
Адам болар баланың кісесінен.

Ат дорба түбін иіскемей тоймайды.

Ат жақсысы керуеннен,
Зат жақсысы шеберден.

Ат жақсысы керуеннен түседі,
Зат жақсысы жарлыдан түседі.

Ат қартайса, есекке үйір,
Жігіт қартайса, төсекке үйір.

Ат қартайса,
Есекпен достасады.
Адам қартайса,
Төсекпен достасады.

Ат күтіммен жақсы,
Жүн түтумен жақсы.

Ат мінген қойшының аяғы ұзын,
Өгіз мінген қойшының таяғы ұзын.

Ат пен есек ақырлас болса, зеңі жұғады.

Ат тапсаң, еріңді сайла,
Қысырақ салсаң, желіңді сайла.

Ат тулағы жабағы,
Желіннен соң сабағы.

Атақты ұры аш жүргенде,
Атақсыз ұры қабын толтырады.

Атақты ұры аштан өледі,
Атақсыз ұры қабын толтырады.

Аталы ұлдың кісесі басқа,
Енелі ұлдың боқшасы басқа.

Атам шоты шапқан сайын өрлейді.

Атты күнде мінсең – тулақ,
Аптада мінсең – қунақ.

Атты күнде мінсең – тулақ,
Аптада мінсең — қунақ,
Айына мінсең – ат,
Жылына мінсең – тұлпар.

Аттының атын алған,
жаяудың таяғын алған.

Атың болмаса,
Аяғыңа жалын,
Аяғың болмаса,
Таяғыңа жалын.

Аузы құлып сандықты
Тіс ашпаса, тіл ашар.

Аузы құлып сандықты, кілт ашпаса тіл ашар,
түйін-түйін сырыңды, түбінде келіп шын ашар.

Ауру кісі күлкі сүймес,
Ауыр жүкті жылқы сүймес.

Ауыз – дарбаза, сөз – самал.

Ауыз – дарбаза, сөз – самал,
Құдай ұрғанға не амал.

Ауырған басқа темір тарақ.

Ауырмас басқа темір тарақ.

Ашу – пышақ, ақыл – таяқ.

Ашу – пышақ,
Ақыл – таяқ,
Біреуге пышақ, екеуге таяқ.

Ашу – садақ,
Ақыл – таяқ.

Ашу – сөздің бұлты,
Ақыл – сөздің кілті.

Ашу үстіне ант жүрмейді,
Пышақ үстіне қылыш жүрмейді.

Ашыққан адам елге қонады,
Ашыққан бүркіт торға қонады.

Аюға намаз үйреткен таяқ.

Аюға намаз үйреткен – таяқ,
Молдаға намаз үйреткен – тамақ.

Аяғыңды көрпеңе шақтап көсіл.

Аяқ – азамат, қол – мүлік.
Бас – сандық, тіл – кілт.

Аяқ шаршаса, таяқ жарайды.

Аямасқа аяғыңды сұқ,
Айланып келіп таяғыңды сұқ.

Аямасқа аяғыңды тық,
Қайтып келіп, таяғыңды тық.

maqal-matel.kz